Zeeslakken en bomen uit Eoceen gevonden op Antartica

Als de geologische klok wordt teruggedraaid maken de uitgestrekte ijsvlakten van Antartica plaats voor weelderige groene wouden. Tot nog toe hebben onderzoekers maar een vaag vermoeden van de vroegere flora en fauna van het Zuidpoolgebied.

Ook de vraag wanneer de gletsjers het land bedekten staat nog volop ter discussie. Dankzij de recente vondst van een hele reeks fossielen hopen geologen een veel vollediger beeld van de geschiedenis van Antarctica te krijgen.

Geoloog David Harwood van de Universiteit van Nebraska en collega's verzamelden onlangs een reeks fossielen van zeeslakken, microscopische organismen, bladeren en twijgen, zo te zien afkomstig uit het Eoceen (35 tot 55 miljoen jaar geleden).

Ook werd nog echt, niet versteend hout gevonden dat in de rotsen zat ingesloten. Het feit dat dit hout zo goed geconserveerd is, is opzienbarend. Onderzoekers hopen er DNA uit te isoleren, waaruit men meer te weten zou kunnen komen over de evolutie van planten op het continent en over verschillen met de evolutionaire ontwikkeling van de flora van Australie, dat zich zo'n 50 miljoen jaar geleden van Antarctica heeft afgescheiden.

Harwood hoefde zijn fossielen niet zelf op te graven. Ze werden door de gletsjers meegeschoven tot aan de kustlijn, waar de onderzoeker de rotsfragmenten aantrof.

Antarctica omvat een gebied zo groot als Noord-Amerika en het zal dan ook nog de nodige tijd vergen om uit te zoeken waar ze precies vandaan komen. Maar volgens de Amerikaanse geoloog zullen de fossielen niet alleen in een leemte in de levensgeschiedenis van het continent voorzien, maar ook leiden tot een antwoord op de vraag wanneer Antarctica precies bevroor. Door ze te vergelij- ken met meer recente fossielen valt na te gaan of het ijs oprukte dan wel zich terugtrok. Harwood veronderstelt dat het ijs steeds verschijnt en weer verdwijnt, waarbij de huidige ijskap pas drie miljoen jaar oud zou zijn. Meer inzicht hierin moet bijdragen aan een beter begrip van de rol van Antarctica in het broeikaseffect. (Science 12 maart)