Politie wil verdachten onder hypnose horen

MAASTRICHT, 18 MAART. De politie van Maastricht wil dat twee verdachten in een moordzaak worden verhoord nadat ze onder hypnose zijn gebracht. De twee Limburgse mannen, 20 en 23 jaar oud, worden ervan verdacht op 20 februari in de carnavalsnacht een jongen uit Gorinchem te hebben doodgestoken.

De advocaat van de 23-jarige verdachte W., mr. D. Moszkowicz, verzet zich nadrukkelijk tegen het onder hypnose brengen van zijn cliënt. Een dergelijke methode is volgens hem in strijd met de regel dat een verdachte niet gedwongen kan worden een verklaring af te leggen die kan leiden tot zijn veroordeling. De advocaat van de andere verdachte H., mr. D. Tripels, zegt zich nog met zijn cliënt te beraden over de vraag of deze aan een hypnose-verhoor moet meewerken.

De politie ziet hypnose als een uitgelezen methode om het geheugen van de verdachten op te frissen. De twee verdachten kunnen zich wel herinneren enige uren voor de fatale steekpartij tijdens het carnavalsfeest met het slachtoffer te hebben gevochten. Maar gebruik van alcohol en cocaïne heeft “een zwart gat” geslagen in hun herinnering over de toedracht van de latere gebeurtenissen.

De politie beseft dat de verdachten alleen vrijwillig onder hypnose kunnen worden gebracht, al doet zij er volgens Moszkowicz alles aan om de verdachten tot medewerking te bewegen. “Ook al zit mijn cliënt in afzondering, de politie heeft zijn moeder mee in de cel genomen om hem te kunnen overtuigen toestemming te geven”, vertelt Moszkowicz. Maar de raadsman is hoe dan ook tegen. “Misschien gaat hij wel dingen vertellen die helemaal niet gebeurd zijn en ik wil niet dat hij aan dit risico wordt blootgesteld.”

Pag 2: Twijfel aan nut hypnose rechtspraak

Het horen van verdachten onder hypnose is iets dat in Nederland uiterst zelden voorkomt, vertelt de psycholoog drs. G.M.J.H. Goltstein, verbonden aan het Sint Jozefziekenhuis in Kerkrade. Hij is een van de drie hypnotherapeuten die bevoegd en bereid zijn om in Nederland ten behoeve van politie-onderzoeken vooral slachtoffers en getuigen van misdrijven te horen. In zijn tienjarige loopbaan heeft Goltstein één keer een verdachte onder hypnose gehoord: een man die vergeten was waar hij een door hem vermoorde vrouw had begraven in het bos. De poging mislukte omdat de politie al herhaaldelijk met de man in het bos had gezocht, zodat er ook onder hypnose “geen origineel geheugenspoor” werd blootgelegd.

Goltstein adviseert de Maastrichtse politie in het geval van de carnavalsmoord geen hypnose bij de verdachten toe te passen. “Bij geïntoxiceerde personen, zoals deze twee die onder invloed van alcohol verkeerden, is hypnose niet het geëigende middel om een zwart gat open te breken. Het is praktisch uitgesloten dat dit verhoor iets oplevert. Hypnose is geen waarheidsserum. De kans dat iemand, al dan niet te kwader trouw, gaat zitten fantaseren, zit er dik in”, vreest Goltstein.

De psycholoog heeft een keer met een collega een vrouw als getuige gehoord onder hypnose die aangifte had gedaan van moord op haar dochter. Onder hypnose vertelde de moeder over mannen die 's nachts haar huis binnendrongen op zoek naar haar dochter. Uit politie-onderzoek bleek later evenwel dat de vrouw zelf haar dochter had vermoord.

Juist omdat de resultaten van ondervraging onder hypnose niet altijd even betrouwbaar zijn heeft de Nederlandse Vereniging voor Hypnotherapie haar leden geadviseerd niet mee te werken aan dergelijke verhoren. Goltstein meent echter dat vooral “emotionele blokkades” kunnen worden weggenomen. Bijvoorbeeld bij het horen van getuigen die een afschuwelijk misdrijf hebben gezien kan volgens hem via een lichte hypnose worden bereikt dat herinneringen aan verdrongen gebeurtenissen weer boven komen.

Advocaat Moszkowicz vindt dat zijn cliënt ook niet moet meewerken aan de hypnose omdat het gevaar bestaat dat hij “geestelijk geknakt” raakt van het oprakelen van traumatische gebeurtenissen.