Links en rechts wijzen VN-rapport oorlog Salvador van de hand

SAN SALVADOR, 18 MAART. Het rapport van de Verenigde Naties over de schendingen van de mensenrechten tijdens de burgeroorlog in El Salvador, waarin ook de moord in 1982 op vier Nederlandse journalisten werd onderzocht, heeft zowel in linkse als rechtse Salvadoraanse kringen negatieve reacties uitgelokt.

De president van het Salvadoraanse Hooggerechtshof, Gutierrez Castro, die in het VN-rapport wordt veroordeeld wegens het systematisch tegenwerken van onderzoeken naar moordpartijen door rechtse doodseskaders, heeft het rapport als "onjuist' verworpen. Volgens leden van het voormalige linkse verzet gaat het rapport juist niet ver genoeg in zijn veroordeling van het leger en paramilitaire groepen.

In haar rapport roept de zogehten "Commissie van de waarheid' op alle huidige leden van het Hoge Gerechtshof onmiddellijk te ontslaan. Een "onzinnig' advies, aldus rechtbankpresident Gutierrez Castro. “We laten ons niet onder druk zetten. Het rapport bevat alleen maar wat adviezen en veronderstellingen, sommige zijn nergens op gebaseerd.”

In het rapport wordt de Gutierrez Castro vooral bekritiseerd vanwege het blokkeren van een onderzoek naar de massaslachting door het regeringsleger in het dorpje El Mozote in 1981. Onlangs is begonnen met het opgraven van de lijken in de ruïnes van het dorpje.

Ook Joaqun Villalobos, de leider van de voormalige guerrillabeweging FLMN, die thans is omgevormd tot een politieke partij, heeft negatief op de conclusies van de VN gereageerd. Het rapport laat volgens hem na de identiteit van de officieren te onthullen, die de ultra-rechtse doodseskaders leidden, die in het begin van de jaren '80 duizenden burgers hebben vermoord. “De Commissie van de waarheid heeft praktisch niets nieuws verteld. De VN heeft niet opgehelderd waar het nu juist om ging”, aldus de FLMN-leider. In het rapport wordt Villalobos zelf beschuldigd van het organiseren van de moorden op een aantal burgermeesters en Amerikaanse militairen, die het Salvadoraanse bewind steunden.

Een onder leiding van de VN bereikt vredesakkoord maakte in januari 1992 een einde aan de Salvadoraanse burgeroorlog. Zowel de regering als de rebellenleiders beloofden toen de adviezen van de Commissie van de waarheid te zullen opvolgen. Die hielden onder meer ontslag en rechtsvervolging in voor schuldig bevonden militairen. President Alfredo Cristiani heeft maandag echter tot een algehele amnestie opgeroepen voor degenen die in het rapport aangeklaagd worden. “De oorlog is voorbij. We moeten opnieuw beginnen”, aldus de president. De regeringspartij Arena zou het amnestievoorstel vandaag aan het parlement voorleggen.

Het Amerikaanse Democratische congreslid Robert Torricelli heeft gisteren de voormalige regering Reagan beschuldigd het Congres jarenlang te hebben voorgelogen over de betrokkenheid van het Salvadoraanse leger bij deschendingen van de mensenrechten. “Reagan verzekerde het Congres steeds dat de mensenrechtensituatie in El Salvador verbeterde, zodat de militaire hulp aan het regeringsleger kon doorgaan”, aldus Toricelli. “Het is nu duidelijk dat deze uitlatingen niets met de waarheid te maken hadden. Elk woord van de regering moet opnieuw onderzocht worden.” (Reuter)