Jeltsin wacht nog af met zijn reactie

MOSKOU, 18 MAART. President Boris Jeltsin weet nog altijd niet hoe hij moet reageren op de nederlaag die hij vorige week zaterdag in het parlement heeft geleden. In het presidentiële kamp worden voortdurend tegenstrijdige suggesties gedaan. Jeltsin zelf zwijgt intussen.

De presidentiële adviesraad, een orgaan zonder enige formele status waarin politici en intellectuelen zitting hebben die een bijdrage hebben geleverd aan de perestrojka van Gorbatsjov, heeft Jeltsin gisteren geadviseerd om de volskvertegenwoordiging nu eenzijdig uit te schakelen. Volgens de raad heeft het Congres van Volksafgevaardigden zich “volledig in diskrediet” gebracht en moet Jeltsin derhalve “presidentieel bestuur” afkondigen. De raad heeft hem gisteren geadviseerd zich vandaag of morgen rechtstreeks tot het volk te richten.

Vice-premier Sergej Sjachrai betoogde gisteren daarentegen in een artikel in de regeringskrant Rossiski Vesti (Russisch Nieuws) dat zo'n “autoritaire oplossing” onmogelijk is. Volgens Sjachrai kan Jeltsin de crisis alleen “langs legale weg” oplossen. De vice-premier, die door de president vooral wordt ingezet als “juridisch adviseur”, volgde daarmee de lijn van minister Pavel Gratsjov van defensie. Gratsjov herhaalde eergisteren voor de televisie dat het leger zich niet buiten de paden van de grondwet zal begeven. Deze grondwet, die wordt bewaakt door het Volkscongres, biedt Jeltsin sinds de besluiten van het parlement van vorige week geen mogelijkheden meer om het bestuur per decreet naar zich toe te trekken.

Het lijkt er op dat Jeltsin nu daarom gekozen heeft voor een externe tactiek, die zich zal richten op versterking van het Gemenebest van Onafhankelijke Staten (GOS) en mobilisatie van hulp uit het Westen. Minister van buitenlandse zaken Andrej Kozyrev, die voor deze gelegenheid was teruggeroepen van een officieel bezoek aan Finland, deed dit gistermiddag op een persconferentie uit de doeken. Volgens Kozyrev moeten de lidstaden van het GOS nu onmiddellijk nauwere militaire en economische samenwerking zoeken. Op deze manier wil de Russische regering proberen om haar critici, die Jeltsin vooral verwijten dat hij het Russische Rijk ten gronde heeft gericht, wat wind uit de zeilen te nemen. Tegelijkertijd wordt de druk op het industriële Westen opgevoerd om nu snel met financiële hulp over de brug te komen, teneinde de definitieve afgang van Jeltsin via dollars te voorkomen.