Een verwaarloosde roos bloeit beter

In onze windstreken is maart de beste periode voor het snoeien van de vorstgevoelige soorten rozen. Enige deskundigheid is vereist, want wie het snoeimes verkeerd op de "ogen' zet kan zich al gauw voor enkele honderden guldens in de vingers snijden. Overijverige snoeiers zijn gewaarschuwd. Er wordt vaak meer vernield door het verwijderen van bloemen in aanleg dan door verwaarlozing.

Een aantal jaren geleden werden de inwoners van Rotterdam opgeschrikt door ambtenaren van de gemeente die meedogenloos alle rozenstruiken uit de stadsperken verwijderden. De tuinlieden van de gemeentelijke Plantsoenendienst besteedden volgens de rekenmeesters op het stadhuis te veel tijd aan het onderhoud (vooral het snoeien) van de rozenstruiken in de stad. In het kader van de bezuinigingen moesten de struiken zonder pardon worden verwijderd en werd de grond toegedekt met graszoden.

Binnen korte tijd hadden honden bezit genomen van de grasveldjes zodat niemand - hondenbezitters uitgezonderd - nog enige vreugde aan de stukjes openbaar groen kon beleven. Wegens verdergaande bezuinigingen studeerde de plantsoenendienst op nog goedkopere alernatieven: gras moet immers regelmatig worden gemaaid, en vergt ook ander onderhoud, zoals het bijknippen van randjes. Inmiddels is een groot gedeelte van de perken opnieuw beplant: ... met rozen. Tegenwoordig worden behalve de vaak heerlijk geurende onderhoudsarme botanische rozen die we vooral langs walkanten aantreffen en die indertijd mochten blijven staan, bodembedekkende soorten gebruikt, die slechts eenmaal in de drie jaar mechanisch kunnen worden gesnoeid. In de vroege wintermaanden worden de struiken, die op eigen wortel staan en daarom geen last hebben van vorstschade, met een maaibalk of bosmaaier drastisch teruggesnoeid tot zo'n zes centimeter boven de grond. Een op een (sterkere) wilde onderstam geënte veredelde roos kan namelijk door invriezen geheel verloren gaan, en wat dan overblijft is niet de roos die bij de kwekerij is aangeschaft. Afgelopen zomer heb ik op de Gemeentekwekerij kunnen zien dat de struiken niet lijden onder zo'n tamelijk rigoureuze behandeling: Nozomi, The Fairy, Weisse Immensee en Red Meidilland bloeiden stuk voor stuk met een overdaad aan bloemen.

In onze windstreken is maart de beste periode voor het snoeien van de soorten rozen die wèl vorstgevoelig zijn. Volgens de boeken hindert het niet als de struiken door het zachte weer van de afgelopen dagen zijn uitgelopen, maar enige aarzeling bij het zetten van de snoeischaar in pas ontluikend groen kan ik me indenken. Het snoeien van rozen moet vakkundig gebeuren en behalve een goede snoeischaar is ook nogal wat ervaring vereist, want niet iedere tuinier zal weten of hij een polyantharoos, struikroos of grootbloemige roos of een combinatie daarvan in de tuin heeft en elke genoemde soort vergt een iets andere snoeiwijze. Wie het snoeimes verkeerd op de "ogen' zet kan zich al gauw voor enkele honderden guldens in de vingers snijden.

Mijn voorkeur gaat vooral uit naar de sterk klimmende soorten zoals Rambling Rector of Paul's Hymalayan Musk, die hopelijk binnenkort met een waterval van bloemen de boom in mijn achtertuin zullen verlevendigen, omdat die alleen hoeven te worden gesnoeid als het uit de hand loopt. De andere soorten gedijen veel beter in andere tuinen, ongetwijfeld dank zij een betere behandeling. Juist toen ik me voor het schrijven van dit stukje afvroeg wat er gebeurt als rozen in het geheel niet worden gesnoeid las ik in "Rozen van Roger Phillips & Maryn Rix (Spectrum): “Albarozen en Centifolia's ... zullen jaar na jaar zonder snoei bloeien; er wordt meer vernield door het verwijderen van hun bloemen in aanleg door overijverige snoeiers, dan door verwaarlozing”. De dag ervoor had ik de schaar gezet in "Great Maidens Blush' een prachtig teerroze bloeiende Albaroos. Nu maar afwachten of ze dit jaar nog wil bloeien.