Baan voor het leven bestaat niet meer

Levenslange werkgelegenheid, waarbij een eenmaal in dienst getreden werknemer tot het eind van zijn arbeidzame bestaan bij hetzelfde bedrijf blijft werken, bestaat eigenlijk niet langer in Japan. Dat zei professor Haruo Shimada van de Keio Universiteit in Tokio deze week tegenover het Japanse persbureau Kyodo.

Ondernemingen plaatsen massaal werknemers over naar geaffilieerde bedrijven of vragen hen vervroegd uit te treden. Vooral oudere werknemers krijgen dit verzoek. Volgens Shimada houden bedrijven zodoende nog slechts de illusie van levenslange werkgelegenheid in stand.

Een ander belangrijk sociaal-economisch fenomeen dat aan erosie onderhevig is in Japan, is de beloning gebaseerd op anciënniteit. Steeds meer bedrijven gaan ertoe over hun werknemers te belonen naar bekwaamheid in plaats van naar het aantal jaren dat ze in dienst zijn. Uit recent onderzoek van Kyodo blijkt dat 95 op de 100 directeuren van bedrijven verwachten dat dit beloningssysteem meer ingang zal vinden: 44 op de 100 zeggen dit systeem al toe te passen, 16 op de 100 hanteren nog het principe van de anciënniteit. Maar niemand verwacht dat dit principe intact blijft en 88 op de 100 voorzien dat arbeidscontracten met jaarsalarissen de norm worden in de praktijk. Tot vervroegde uittreding hebben intussen al 48 op de 100 bedrijven besloten, 46 op de 100 niet.

Uit hetzelfde onderzoek blijkt verder dat 55 op de 100 directeuren plannen hebben om volledig afscheid te nemen van het principe van levenslange werkgelegenheid, 18 op de 100 voor een gedeelte van hun personeelsbestand. Nog maar vier op de honderd zegt aan het principe vast te houden. Een grote meerderheid, 86 op de 100, verwacht dat levenslange werkgelegenheid geleidelijk dan wel snel zal verdwijnen.