Ritmisch gespuug en een meneer op een bultje strand

Jeugdtheatervoorstelling: Een berg van verhalen door Pruim Theater. Vanaf 5 jaar. Tekst en spel: Wijnand Stomp. Dramaturgie: Jan de Kuijper. Gezien: 14/3, Polanentheater Amsterdam. Informatie: 020-6230623.

Voorstelling: Surinaamse verhalen door de Paarden Kathedraal. Vanaf 8 jaar. Regie: Wim Meuwissen. Spel: Marjorie Boston, Monique van Hinten en Jeffrey Spalburg. Muziek: Ricardo Bilderdijk en Dennis Tholen. Gezien: 7/3, Stadsschouwburg Utrecht. Informatie: 030-711414.

Wijnand Stomp is een uit Curaçao afkomstig acteur die zich binnen enkele jaren een naam verwierf als verhalenverteller. Hij hoort tot het soort vertellers dat zich van top tot teen in de strijd werpt en niet alleen alle registers van zijn stem ten volle benut, maar ook de mogelijkheden van zijn beweeglijke lijf en hoofd. In zijn nieuwste, pretentieloze voorstelling draait het nu eens niet om de spin Anansi, maar om een aantal andere verhalen uit de Caraïbische traditie. Stomp vertelt ze in de gedaante van een oud mannetje, de enige bewoner van een tropisch eiland dat dagelijks een lading toeristen te verwerken krijgt. De suggestie van de ruisende branding, flarden kleurrijke muziek en het slaperige meneertje op zijn bultje strand werkt perfect. Hier is iemand heer en meester van zijn eiland - hij steekt vriendelijk de draak met de Amerikaanse dagjesmensen - en van zijn verhalen. Stoorzender is de uit het niets opduikende, luidruchtige geschiedenis van de Chinese keizer die zo graag een draak wil hebben. Die mag dan spannend en spectaculair zijn, maar hij is er duidelijk met de haren bij gesleept en vormt een cultuur- en wezensvreemd element in de besloten wereld die Stomp verder zo mooi klein neerzet.

Het gevaar dat op de loer ligt voor groepen die in ons land "niet westers' jeugdtheater brengen is dat ze comfortabel blijven hangen in de folklore van mooie verhalen en exotische muziek. Daarom is het initiatief van de Utrechtse Paarden Kathedraal van belang, waar Wim Meuwissen met een aantal in Nederland levende acteurs van Surinaamse afkomst op zoek is gegaan naar hun culturele eigenheid. Dat leverde een afwisselend, informatief en uiterst vitaal schouwspel op, dat verwant is aan Uni duni tê, de eerste productie van de Braziliaanse groep Munganga.

De verschillende elementen waaruit de voorstelling is opgebouwd variëren van klein en heel persoonlijk tot meer algemeen en veelomvattend. De bindende factor vormt de groots gevierde tiende verjaardag van het Surinaams-Nederlandse jongetje Stanley. Er wordt gediscrimineerd en gescholden - "Stanley Scheerzeep eet chocola en bruin brood om op kleur te blijven' - ritmisch gespuugd en gerocheld en gedanst bij de gettoblaster. Er wordt een fraaie Anansitori verteld, een hommage aan de voorouders gebracht en uit een pan komen heerlijk ruikende hapjes. Schitterend is het opgefokte geklets waarmee de drie acteurs (twee donker en een blank) langs de meest onwaarschijnlijke lijnen van bloedverwantschap vaststellen dat ze familie van elkaar zijn. In de wensvervullende slotscène verandert een frêle actrice voor onze verbaasde ogen via een stapel rokken, doeken en lapjes in een enorme grootmoeder met pijp en in "koto misi', die de belichaming is van Stanley's verlangen naar het ongekende land van herkomst.

Surinaamse verhalen is een voorstelling van weinig woorden. Niets wordt uitgelegd, maar de dynamische aanwezigheid van de spelers en van de onverstoorbare percussionisten is van een grote zeggingskracht en biedt alle aanleiding tot herkenning, vragen en gesprekken.