China doet scherpe uitval naar Patten

PEKING, 17 MAART. China zal eenzijdig zijn eigen voorbereidingen treffen voor de regering van de Speciale Administratieve Regio Hongkong nu de Britse gouverneur Chris Patten de basis voor verdere Chinees-Britse samenwerking heeft ondermijnd.

Dit heeft de minister van Hongkong en Macau-Zaken, Lu Ping, vandaag verklaard tijdens een persconferentie in het kader van het Nationale Volkscongres. Lu richtte een ongekend felle, persoonlijke aanval op Patten en zei dat hij “in de geschiedenis van Hongkong voor eeuwig verdoemd zal zijn”.

Lu's reactie volgt op een even felle aanval van premier Li Peng in het openingsrapport van het Volkscongres op maandag, waarin hij Patten van “verraderlijke, eenzijdige” actie in Hongkong beschuldigde. De aanleiding voor de escalatie in China's campagne tegen Patten is dat de gouverneur afgelopen vrijdag na vier weken uitstel, op het moment dat er na een impasse van vijf maanden, onderhandelingen leken te komen toch zijn omstreden politieke hervormingen in de regeringskrant publiceerde en ze daarmee formeel tot een wetsontwerp maakte.

Pattens hervormingen, die in oktober vorig jaar werden aangekondigd, beogen een verruiming van het kiesrecht en een ingrijpende wijziging van de regeringsstructuur, waarin niet meer de uitvoerende, maar de wetgevende macht de toon zal aangeven. China's grootste grief is dat het minder dan vijf jaar voor de soevereiniteitsoverdracht in 1997 niet vooraf inspraak in het plan kreeg.

Lu Ping gaf weinig details wat de eenzijdige maatregelen zullen inhouden. “Wij willen samenwerking, maar Patten volhardt in confrontatie. Dan moeten wij passende maatregelen nemen. Sommige mensen noemen dat het bouwen van een nieuwe eigen keuken. Wij moeten voorbereidingen treffen op alle gebieden, omdat we nog maar goed vier jaar hebben. We moeten heel hard werken aan die nieuwe keuken, die ontworpen moet worden volgens de bepalingen van de "Basic Law' en de stabiliteit en welvaart van Hongkong moet garanderen”.

Hij verzekerde dat China zich stipt aan de Brits-Chinese Gemeenschappelijke Verklaring van 1984 zal houden. Lu zette wel in detail uiteen waarom de pogingen om tot nieuwe onderhandelingen te komen eind vorige week mislukt zijn. De Britten wilden dat hoge Hongkong-Chinese regeringsfunctionarissen aan de onderhandelingen zouden deelnemen en dezelfde status zouden hebben als de Britse en Chinese onderhandelaars. China heeft zich hier al in 1982 tijdens de eerste onderhandelingen over de toekomst van Hongkong onverbiddellijk tegen verklaard, omdat Hongkong tot China behoort en het een bilaterale kwestie tussen twee soevereine staten is.

Peking heeft echter wel flexibiliteit getoond en wilde Hongkong-Chinezen aanvaarden als adviseurs of experts, maar Patten verwierp dit. China bood toen aan om slechts een hoofdonderhandelaar van beide landen af te vaardigen en de andere leden van de Chinese delegatie ook slechts de status van adviseur/expert te geven. Patten wees ook dat echter af. Uiterst geëmotioneerd riep Lu Ping uit dat Patten geen enkele oprechtheid en consideratie voor Hongkongs belangen heeft en alle deuren voor verdere onderhandelingen heeft dichtgegooid.

De Britse ambassadeur in Peking, Sir Robin McLaren verwelkomde in een kort commentaar dat China zich aan de Gemeenschappelijke Verklaring zal houden en zei dat de deur wat de Britse regering betreft niet dicht was. Hij zei dat Londen meer flexibiliteit inzake de deelname van Hongkong-afgevaardigden in de Britse delegatie had getoond dan China maar weigerde details te geven. Lu Ping waarschuwde tegen het voornemen van sommige kringen in de Amerikaanse regering om zich met de kwestie Hongkong te gaan bemoeien, met name om het een voorwaarde voor de verlenging van China's status als meest begunstigde natie (MFN) te maken. “De Verenigde Staten hebben 7 miljard dollar aan investeringen in Hongkong. Als zij Hongkong vermengen met MFN zal dat niet alleen schadelijk voor Hongkong, maar ook voor de VS zijn”.