Charme management-bv weg voor top-verdieners; Fiscus pakt "oneigenijk gebruik' bv's aan

ROTTERDAM, 17 MAART. De management-bv, waarmee werknemers met top-salarissen hun belastingafdracht kunnen verminderen, is de laatste jaren in populariteit gedaald door de maatregelen van de belastingdienst. “De grote hausse van de jaren tachtig is wel voorbij”, zegt P. Veenstra, vennoot bij het accountantskantoor KPMG Meijburg & Co. Branchegenoot J. van Gijzen, jurist bij Moret, Ernst & Young, ziet niet veel meer in deze bv: “We zien tegenwoordig zoveel spoken en beren op de weg, dat wij onze klanten dikwijls afraden om nog voor een dergelijke constructie te kiezen”.

De management-bv - die nu in Groot-Brittannië onder vuur ligt bij de directeur van de omroep BBC - heeft in Nederland vooral in het begin van de jaren tachtig furore gemaakt bij veel directeuren in het bedrijfsleven. Een belastingadviseur beloofde indertijd in een advertentie in De Telegraaf mensen met hoge salarissen hun “netto inkomen met zeker 50 procent of meer te verhogen via de constructie van de management-bv”.

Het idee van de management-bv is dat een directeur niet meer privé in dienst komt van zijn bedrijf, maar zich via een bv met een managementscontract verhuurt aan zijn werkgever. Het salaris waarover tot dan toe inkomstenbelasting moest worden betaald, komt nu bruto - dus zonder loonbelasting in te houden - in die bv. Een gedeelte keert de directeur zichzelf uit als loon (over dat lagere bedrag wordt dan natuurlijk wel inkomstenbelasting betaald), over de rest wordt de veel lagere vennootschapsbelasting afgedragen.

Fiscalist E. Delissen van Deloitte & Touche zegt: “Het was de manier voor mensen met topsalarissen die verder weinig andere fiscale mogelijkheden hadden, om hun salaris voor de fiscus af te romen. Het salaris kon over meerdere jaren worden uitgesmeerd. Voordeel was bijvoorbeeld ook dat directeuren zelf pensioenreserves mochten aanleggen, omdat zij meer dan 10 procent van de aandelen bezaten. Dat geld kon dan worden belegd, of er werd dan weer een hypotheek van verstrekt voor het eigen huis”.

De belastingadviseurs spreken in de verleden tijd, omdat de mogelijkheden de laatste jaren aanzienlijk zijn beperkt. In 1986 liet de toenmalige staatssecretaris van financiën H. Koning weten het "oneigenlijk gebruik' van dergelijke bv's te zullen aanpakken. Met andere woorden: als er in feite sprake was van een verkapt dienstverband, accepteerde de belasting de constructie niet meer.

De oud-voetballer Hans Kraay kreeg in 1989 te maken met het verscherpte beleid, toen hij als technisch in dienst was bij de voetbalclub Feijenoord. De fiscus kwam toen met een naheffing van 450.000 gulden, die Feijenoord verzuimd had in te houden op de uitkering aan Kraay. Kraaij was destijds in dienst via zijn vennootschap Hans Kraaij Consultancy bv, die de vergoedingen aan zijn werknemer over een reeks van jaren uitsmeerde.

“De laatste jaren is er veel jurisprudentie ontstaan, waardoor de contouren van wat is toegestaan zichbaar worden”, zegt Veenstra van KPMG. Absoluut onacceptabel is de "privé-management-bv', de populairste vorm, waarbij een directeur feitelijk in dienst is bij zijn voormalige werkgever: de "fictieve dienstbetrekking'. “Zelfs als de fiscus die goedkeurt, kan de bedrijfsvereniging nog gaan dwarsliggen. Bovendien kunnen er in praktijk problemen ontstaan als een directeur in een ontslagsituatie zich wel beroept op het arbeidsrecht alsof hij feitelijk in dienst was”, zegt Gijzen van Moret. De "commissarissen-bv', waarin iemand zijn commissariaten verzamelt is ook uit den boze, omdat in de Wet Bestuurdersaansprakelijkeid rechtspersonen zoals een bv geen commissaris meer kunnen zijn.

Wel toegestaan is de "open management-bv' of "praktijk-bv', waarin een directeur zich tijdelijk verhuurt aan verschillende bedrijven als een vrije ondernemer. Hetzelfde geldt voor de "diensten-bv', waarin iemand zich voor langere tijd voor een beperkte activiteit verhuurt aan een bedrijf - dus geen dienstverband. De "beheer-bv', waarbij de aandeelhouders hun belangen in een familie-bedrijf of gezamenlijke onderneming onderbrengen, mag ook nog.