Beelden van Afrikaanse vrouwen

Blue like a frog. Programma met films van of uitgekozen door Trinh T. Minh-ha. Surname Viet Given Name Nam (1989), Desmet, Amsterdam, 22/3; 't Hoogt, Utrecht, 24/3. Shoot for the Contents (1991), Desmet, 23/3; 't Hoogt, 26/3. Reassemblage (1982) en diverse keuzefilms, Desmet, 21/3; 't Hoogt, 25/3. Studiedag met Trinh T. Minh-ha, 't Hoogt, 25/3.

Trinh T. Minh-ha is een in Vietnam geboren filmmaakster, die via een studie in Franse literatuur en etno-musicologie in Parijs en een veldonderzoek in Senegal in de Verenigde Staten terecht kwam. Daar doceert zij nu film aan de San Francisco State University en vrouwenstudies in Berkeley. Haar opvattingen over “identiteit, etniciteit en vrouwelijkheid” werden gebundeld in een boek met de omineuze titel Women Native Other - Writing Postcoloniality and Feminism.

Onder het raadselachtige motto Blue like a frog is Trinh T. Minh-ha de komende week het middelpunt van een mede door de vakgroep Vrouwenstudies Letteren aan de Rijksuniversiteit Utrecht en twee filmhuizen georganiseerde manifestatie. Bij verschillende voorstellingen en tijdens een studiedag zal Trinh T. Minh-ha haar ideeën nader toelichten.

Uit haar in Senegal opgenomen eerste film Reassemblage worden die niet zonder meer duidelijk. Met een zachte, aan de even warme als achteloze intonatie van Marguerite Duras herinnerende stem, becommentarieert de regisseuse op de geluidsband haar eigen beelden van Afrikaanse vrouwen. De klassieke dilemma's van de antropologische film (de objectivering van een andere cultuur, de blik van de camera en andere vragen van wie in film een democratisch medium zou willen zien) moeten een meerwaarde krijgen doordat de maakster van de beelden a) een vrouw is en b) zelf niet tot de westerse cultuur behoort. Om de een of andere reden wordt Trinhs werk ook nog eens gerekend tot het grensgebied van de experimentele film, waarin alles mogelijk lijkt.

Trinhs film noch een eerste blik op enkele van haar geschriften konden me verlossen van mijn allergie voor vrouwenstudies, experimentele en antropologische films. Maar onder de door haar voor dit programma geselecteerde korte films van andere maaksters bevindt zich in ieder geval een aardige quasi-documentaire studie van drie aboriginal-meisjes die een blanke dronkaard van zijn geld bevrijden. Nice Coloured Girls (1987) van de Australische autochtoon Tracey Moffatt heeft in ieder geval het voordeel van gebrek aan pretenties.