Te weinig belastinginkomsten; Peking komt in financiële problemen

PEKING, 16 MAART. De Chinese overheid dreigt in “grote financiële moeilijkheden” te komen. China betaalt teveel subsidies aan staatsbedrijven en is niet in staat om winsten uit de privé-sektor door belastingheffingen af te romen.

De Chinese minister van financiën en planning, Liu Zhongli, heeft deze waarschuwing vanmorgen geuit in het Nationale Volkscongres. Volgens de bewindsman bedroeg het overheidstekort vorig jaar 15,8 miljard dollar. Dit jaar zou het tekort iets teruglopen tot 14,89 miljard dollar. Desondanks beschouwde Liu Zhongli de situatie als ernstig. De cijfers laten slechts een deel van de werkelijkheid zien, omdat enorme bedragen worden geleend aan de staatssector. Deze leningen zullen nooit worden terugbetaald. Dit jaar zal 6,8 miljard dollar aan de staatsindustrie worden geleend, tegen vorig jaar 7,8 miljard dollar.

China's grootste probleem is het achterblijven van de inkomsten bij de enorme subsidies aan staatsbedrijven die vanwege kunstmatig lage prijzen niet kostendekkend kunnen produceren. Zonder deze subsidies zouden de prijzen van energie en transport dusdanig stijgen dat van hun winst niets overblijft.

Als de staatsbedijven niet met subsidies worden geholpen zouden miljoenen Chinese arbeiders hun baan en gratis woonruimte, onderwijs en medische zorg verliezen. Ook goedkope voorzieningen en het oudedagspensioen zouden op de tocht komen te staan.

Lokale overheden hebben in een onderlinge concurrentiesstrijd teveel in industrieën geinvesteerd. “Bepaalde departementen en lokale overheden zijn projecten gestart zonder hun mogelijkheden en financiele capaciteiten daartoe in ogenschouw te nemen,” aldus minister Zhongli.

Zhongli sprak van “grote financiele problemen”. De staatsindustrieën, eens goed voor bijna de gehele Chinese produktie, hebben nog slechts een aandeel van 55 procent in de totale produktie. China is voor haar inkomsten voor 70 procent afhankelijk van deze “socialistische sektor”. Het instorten van deze sektor komt ten goede aan de door de economische liberalisering zeer snel groeiende prive-sektor.

De Chinese overheid heeft hiervan echter slecht geprofiteerd, omdat het belastingnetwerk niet tijdig inspeelt op de snel groeiende privé-sektor. De belastinginkomsten werden eveneens negatief beinvloed door talloze belastingvoordelen waarmee met elkaar concurrerende lagere overheden buitenlandse investeerders proberen te lokken.

De minister klaagde over een “dichtgeslibd” bureaucratisch appararaat dat een slecht economisch beleid voert, leidend tot verspilling.