Machtsvertoon van Surinaamse legerleiding

PARAMARIBO, 16 MAART. De Surinaamse legerleiding heeft met machtsvertoon geprobeerd minister van defensie Gilds haar wil op te leggen in een actie die op een poging tot staatsgreep leek.

Dat heeft president Venetiaan gistermiddag gezegd op een persconferentie over het conflict tussen minister Gilds en de legerleiding.

Met Gilds naast zich zei Venetiaan dat “wij als regering niet aan iets eenvoudigs het hoofd hebben moeten bieden”. Tijdens een gesprek met de legerleiding zaterdag hadden zich in de hal van het presidentiële kabinet acht hoge militairen verzameld. “Er wordt geschreven en gecommentariëerd, maar menigeen realiseert zich niet dat we in een zeer ernstige fase verkeerd hebben”, aldus Venetiaan. Volgens hem is de onrust inmiddels bedaard, maar blijft “constante waakzaamheid” geboden.

De legertop zegde zondag formeel het vertrouwen in Gilds op, omdat hij “staatgevaarlijke” plannen zou hebben beraamd om de legertop desnoods met “rondvliegende kogels” te verwijderen. Venetiaan plaatste Gilds na overleg met de legertop onder persoonlijk toezicht, een maatregel die werd gezien als het onder curatele stellen van de minister. Op zijn persconferentie gisteren lichtte Venetiaan zijn maatregel toe als een poging de hoog opgelopen spanningen te bezweren.

Venetiaan relativeerde ook het inschakelen van de procureur-generaal na de aantijgingen vanuit het leger. Hij zei dat de procureur-generaal weliswaar de beschuldiging krijgt voorgelegd dat Gilds de legertop “hardhandig” heeft willen vervangen, maar dat het vervolgens aan de procureur-generaal zelf is om te bepalen hoe ernstig hij de zaak neemt. Gilds zelf zei gisteren dat de militairen niet concreet hebben aangegeven waar en wanneer hij zijn gewraakte uitspraken zou hebben gedaan.

De Surinaamse president merkte verder op dat de ontwikkelingen van de afgelopen dagen duidelijk hebben gemaakt hoe beperkt de mogelijkheden zijn om binnen het leger zelf vervanging te vinden voor de top. Maar, zei hij, “er is een vacature voor de post van bevelhebber en die zal moeten worden vervuld”. Bouterse, nu voorzitter van de oppositiepartij NDP, trad eind vorig jaar af als legerleider na een conflict met de regering over zijn politieke speelruimte als militair.

De Surinaamse Partij van de Arbeid, de partij van Gilds, beraadt zich vanavond over de situatie. In SPA-kringen is vernomen dat de partij tevreden is met de verklaring die Venetiaan heeft gegeven van de gebeurtenissen. Het onderhoud dat twintig officieren hadden aangevraagd met de president om hun beklag te doen over Gilds is inmiddels afgezegd. Volgens de militairen zijn hun gevoelens door de legerleiding inmiddels voldoende bekendgemaakt.