Maandag wasdag

ROEPT U MAAR. Maandagavond, dus politiek Den Haag was weer op tournee.

De balans van gisteravond oogt indrukwekkend: kampementen voor criminele jongeren (Lubbers), verbeurdverklaren van machines van werkgevers die illegalen in dienst hebben (Lubbers), hoogte van RWW voor jongeren afhankelijk maken van de leefomstandigheden (Brinkman), herinvoering van de fiscale aftrek van onderhoud aan de eigen woning (Wöltgens). Bijna overbodig te vermelden dat op alle bijeenkomsten werd gewaarschuwd voor “verkiezingsretoriek”. Want het was iedereen natuurlijk te doen om de zaak zelf. Met officieel nog ruim een jaar te gaan tot de verkiezingen hebben de vaderlandse politici de smaak te maken. Per zaal ten minste één idee, en als het even kan ook een reactie op het idee van de politieke concurrentie.

Het behoort tot de taak van een politicus het debat over maatschappelijke vraagstukken op gang te brengen. Het forum daarvoor kan niet altijd de Tweede Kamer zijn. De bespreking aan het Binnenhof is vaak het sluitstuk van het proces, terwijl de uitlating op de partijbijeenkomst "ergens' in het land veelal valt in te delen onder de categorie "openingszet'. Tot zover is er niets aan de hand. Het gaat pas knellen als heel veel buiten Den Haag wordt geroepen, maar de uitwerking aan het Binnenhof vervolgens uitblijft. Op dat moment is geen sprake meer van het genereren van een politiek debat maar van incidentalisme.

DAT DE minister-president in navolging van zijn Britse collega roept dat de bestrijding van de criminaliteit vraagt om actie, actie en nog eens actie past in zekere zin bij het door hem gewenste "moreel ondernemerschap' van de politicus. Op dat terrein heeft premier Lubbers een reputatie verworven. Eerder gaf hij de nationale discussie een impuls met zijn uitspraak dat Nederland ziek is. Criminaliteitsbestrijding staat inmiddels hoog op, zoals dat heet, de politieke agenda. Vele nota's met voorstellen zijn verschenen, het draagvlak is aanwezig, het komt thans aan op de uitvoering. Het jongste idee van Lubbers, “bewaakte kampementen” waar veroordeelde jongeren tewerkgesteld kunnen worden, vormde nog geen onderdeel van de plannen. Kortom, Lubbers heeft de lijst met mogelijkheden uitgebreid. Maar waar op wordt gewacht is niet een suggestie voor alweer een nieuw ideetje, maar op verwezenlijking van de bestaande voornemens.

HET MANCO VAN van de ideeënstroom zoals die sinds enige tijd elke maandagavond valt te beluisteren is de grote mate van vrijblijvendheid. Vele ballonnen zijn de afgelopen jaren opgelaten, slechts een enkele daarvan is niet leeggelopen. Het gevolg is dat elk volgend idee met meer scepsis wordt ontvangen. Kunnen doseren is ook een eigenschap die een politicus moet bezitten. Dan maar een maandag zonder nieuwe suggesties. Het maakt de bijeenkomsten in het land niet overbodig, want er valt de kiezer nog genoeg uit te leggen.