Commandant tegen massale komst VN-soldaten in ex-Joegoslavië

ZAGREB, 16 MAART. Generaal Wahlgren, de commandant van de VN-troepen in het voormalige Joegoslavië, wil dat de aanvoer van nieuwe troepen om een vredesakkoord in Bosnië te controleren stap voor stap gebeurt. Hij ziet niets in een massale komst van tienduizenden troepen die zonder goede voorbereidingen aan de slag gaan. De generaal wil dat naast militaire ook economische en politieke maatregelen worden genomen en hulp wordt geboden om wegen op te knappen, dammen te inspecteren en versperringen weg te halen. De bevolking zelf dient meer bij het vredesproces van de VN betrokken te worden en dat lukt volgens de generaal niet met een massale invasie van buitenlandse eenheden.

Dat zei hij gisteravond in een gesprek met minister Ter Beek van defensie, die zich in Bosnië en Kroatië een aantal dagen oriënteert op het sturen van meer Nederlandse troepen, mocht daarom worden gevraagd. Vandaag zou ook een militaire missie van de NAVO naar Zagreb komen om na te gaan hoeveel militairen nodig zijn om de nog te sluiten vrede in Bosnië-Herzegovina te waarborgen. Gesproken wordt over 50- tot 100.000 man die tussen de vijf en tien jaar aanwezig moeten zijn wil de vrede gehandhaafd blijven.

Wahlgren, die ook voor de VN in Libanon commando voerde, zei in het gesprek gisteravond dat de internationale gemeenschap de sancties tegen Servië moet opvoeren, dat de grenscontrole verbeterd moet worden, ook tussen de deelrepublieken, en dat er bij een eventueel bestand ook hulp moet komen op het gebied van de lokale politie. Hij is van mening dat Serviërs die wel aan het vredesproces willen meedoen ook een betere kans moeten krijgen voor samenwerking.

Zelf ziet Wahlgren een militaire en civiele operatie die tussen de 15 en 40 jaar moet gaan duren. “Hitler had hier 20 divisies en u weet hoe dat is afgelopen. Wij moeten een andere weg kiezen om ons hier niet op stuk te bijten”, aldus Wahlgren. Ter Beek zou vandaag proberen naar Sarajevo te vliegen om Nederlandse militairen van de verbindingsdienst te spreken. Vandaar vertrekt hij naar het Nederlandse hoofdkwartier in Kissijak, waar de aan- en afvoertroepen zitten voor transport van voedsel en medicijnen.

VVD-leider Bolkestein is tegen de suggestie van premier Lubbers om dienstplichtigen deels op niet-vrijwillige basis in te zetten bij vredesoperaties buiten het NAVO-gebied. Hij zei dit gisteravond op een bijeenkomst van de VVD in Delden.

“Het gaat hier om taken waarvoor nu juist voor invoering van een beroepslegeris gekozen”, aldus Bolkestein. Hij wees erop dat nog slechts een klein deel van de dienstplichtigen voor vervulling van de dienstplicht wordt opgeroepen. “Het gaat niet aan deze dienstplichtigen op onvrijwillige basis naar operaties uit te zenden die niet direct op de verdediging van Nederland of de NAVO zijn gericht.” Volgens Bolkestein wordt een eventuele vergroting van de Nederlandse deelname in ex-Joegoslavie alleen maar moeilijker door de druk van de bezuinigingen op de begroting van Defensie. Volgens de VVD-leider zou de regering opnieuw de suggestie van de VVD moeten bekijken om een derde bataljon mariniers paraat te stellen. De kosten daarvan (circa 70 miljoen) zijn, zo meent hij, beperkt.