Kasparov slaat toe met imposant machtsvertoon

LINARES, 15 MAART. Dertien zal voorlopig het geluksgetal van Garri Kasparov blijven. In de dertiende en laatste ronde van het schaaktoernooi in Linares schroefde de wereldkampioen met gepatenteerd machtsvertoon zijn score nog verder op. Het imposante totaal van tien punten uit dertien partijen dat hij tegen de verzamelde wereldtop vergaarde was één reden om in zijn sas te zijn. Ook welkom waren de tien Elo-punten die hij toevoegde aan de 2805 die hij al had en de plezierige omstandigheid dat hij zijn droomscore haalde met een vernietigende overwinning op de door hem verafschuwde Gata Kamsky.

Nadat de ontgoochelde Kamsky eindelijk de moed had opgebracht om op te geven, verdween hij spoorslags naar zijn hotelkamer om daar het misbaar van zijn vader over zich heen te laten komen. Kasparov had al even weinig behoefte om gezamenlijk naar de cruciale momenten in de partij te kijken en beperkte zijn commentaar aanvankelijk tot een compact “Kamsky, pff.” Na enig geijsbeer over het podium legde hij uit waar de 18-jarige Amerikaanse kampioen de mist in was gegaan. Na diens veertiende zet hoefde er niet meer gedacht te worden. “Vanaf dat moment speelde mijn hand de partij.”

Net als verleden jaar greep Kasparov het toernooi in Linares aan om de laatste greintjes twijfel over zijn onaantastbare positie in de schaakhierarchie uit te wissen. De enige topspeler die ontbrak in Linares was Short, die liet weten geen zin te hebben in een Russisch kampioenschap. Gezien de samenstelling van de schaakelite zou dat ook een reden kunnen zijn om een ander beroep te kiezen. Het lijkt waarschijnlijker dat zijn slechte relatie met toernooidirecteur Rentero en de kans om in dit veld door de mangel gehaald te worden zwaarder gewogen zullen hebben.

De enige twee spelers die redelijk in de buurt konden blijven van Kasparov waren Anatoly Karpov en Viswanathan Anand, die op anderhalf punt achterstand de tweede plaats deelden. Karpov verslikte zich in Timman en werd weggevaagd door Kasparov, maar liet verder op indrukwekkende wijze keer op keer weer zien dat hij nog lang niet is afgeschreven.

Van de aanstormende kroonprinsen moet zeker het opmerkelijk stabiele debuut op de hoogste niveau van de 17-jarige Vladimir Kramnik genoemd worden. Maar voor de directe toekomst lijkt het van groter belang dat Anand onmiskenbaar aangaf dat hij weer een flinke stap dichter in de buurt van Kasparov is gekomen. Het natuurtalent uit Madras stelde drie weken lang alles in het teken van zijn partijen en werd ruimschoots beloond voor zijn concentratie en toewijding. Veel baat had hij van zijn diepgaande theoriestudie van het afgelopen jaar. “Mijn partij tegen Ivantsjoek had ik zelfs al helemaal op het bord gehad. Dat zegt wel iets, als je een theoreticus van zijn formaat op eigen terrein kunt verslaan.”

Voor Jan Timman was het toernooi duidelijk te lang. In tegenstelling tot Short weigerde hij de uitdaging van het loodzware Linares toernooi uit de weg te gaan. Gaandeweg kropen echter de nog niet verwerkte vermoeienissen van de verloren kandidatenfinale in zijn spel. In zijn laatste partij tegen Beljavsky zag hij te laat in dat hij zijn ambitieuze neigingen had moeten onderdrukken en op remise aan sturen. Een blunder versnelde de nederlaag.

Wit: Kasparov; zwart: Kamsky

1.e2-e4 c7-c5 2.Pg1-f3 e7-e6 3.d2-d4 c5xd4 4.Pf3xd4 Pg8-f6 5.Pb1-c3 d7-d6 6.Lc1-e3 a7-a6 Dus toch een Najdorf. 7.f2-f3 Pb8-d7 Een veel gespeeld alternatief is 7...b5. 8.g2-g4 h7-h6 9.Th1-g1 Een nieuwe zet. Bekend was 9.h4 Pe5 10.Le2 Dc7 11.Tg1 Pfd7 12.Dd2 Pb6 13.0-0-0 Pc4 14.Lxc4 Pxc4 uit Watson-Olafsson, Sochi 1988. Na Kasparovs zet heeft wit op 9...Pe5 ook een optie als 10.h3, spoedig gevolgd door f4. 9...Dd8-b6 10.a2-a3 Pd7-e5 Zwart kan natuurlijk niet 10...Dxb2 spelen vanwege 11.Pa4 Db4+ c3 en de dame gaat verloren. Een wending die ook gehandhaafd blijft na invoeging van 10...e5 11.Pf5. 11.Le3-f2 Db6-c7?! Tijdverlies. Beter was 11...Ld7 omdat 12.Pxe6 Dxb2 onduidelijk is. 12.f3-f4 Pe5-c4 Verleidelijk maar niet goed was 12...Pexg4 13.Txg4 Pxg4 14.Dxg4 e5 15.Pf5 g6 16.0-0-0 waarna Kasparov duidelijk de voorkeur gaf aan de witte kansen. 13.Lf1xc4 Dc7xc4 14.Dd1-f3 e6-e5?! Volgens Kasparov de zet waarmee zwart definitief over de schreef gaat. Kamsky had 14...Pfd7 of 14...b5 moeten proberen. 15.Pd4-f5 Lc8xf5 16.g4xf5 d6-d5

Dat was Kamsky's bedoeling. Met taktische middelen probeert hij zijn stellingsproblemen op te lossen, maar er blijven teveel positionele kopzorgen over. 17.f4xe5 Pf6xe4 18.Tg1-g4 Een erg vervelende penning. 18...h6-h5 19.Tg4-h4 Lf8-c5 Vecht inventief terug. 19...Le7 20.Pxe4 dxe4 21.Dxe4 is nog hopelozer. 20.0-0-0 Lc5xf2 21.Pc3xe4 d5xe4 Omdat 21...Lxh4 pijn doet na 22.Pd6+. 22.Df3xf2 Ta8-c8 23.Kc1-b1 Tc8-d8 Wat anders? 23...0-0 vroeg om 24.Tg1 e3 25.Txg7+ Kxg7 26.f6+ Kh8 27.Txh5+ Kg8 28.Dg2+ en mat. 24.Td1xd8+ Ke8xd8 25.Th4-h3 Dc4-d5 26.Th3-c3 Kd8-d7 27.Df2-b6 Th8-d8 28.Tc3-c5 Dd5-d1+ 29.Kb1-a2 Kd7-e8 30.Db6xb7 Dd1-g4 31.e5-e6 f7xe6 32.Tc5-e5 Dg4-g5 Opgeven is nooit Kamsky's sterkste punt geweest. 33.h2-h4 Dg5xh4 34.Te5xe6+ Ke8-f8 35.f5-f6 Zwart geeft het op.