Vrijwillig uitzenden dienstplichtigen staat ter discussie

DEN HAAG, 13 MAART. Het kabinet wil de regel dat dienstplichtigen alleen vrijwillig naar vredesoperaties mogen worden uitgezonden, ter discussie stellen. Dit liet premier Lubbers gisteren weten na de vergadering van de ministerraad.

De ministers Ter Beek (defensie) en Kooijmans (buitenlandse zaken) zullen de kwestie met de Tweede Kamer bespreken. De Kamer heeft in 1987 in een motie van CDA'er Frinking uitgesproken dat dienstplichtigen alleen op basis van vrijwilligheid kunnen worden uitgezonden naar landen die buiten het verdragsgebied van de NAVO vallen. Het kabinet heeft zich daaraan gehouden.

Een gevolg is dat het eventueel uitzenden van Nederlandse grondtroepen naar Bosnië-Herzegovina als onderdeel van een VN-missie op problemen stuit. Cambodja en de Antillen hebben al een groot beslag gelegd op het potentieel aan mariniers. Maar Nederland vindt wel, zo bevestigde Lubbers gisteren, dat het de morele plicht heeft bij te dragen aan vredesoperaties in het voormalige Joegoslavië. De premier vroeg zich af of vasthouden aan de motie-Frinking “structureel de goeie lijn is”.

Lubbers wees erop dat er tal van mogelijkheden liggen tussen volstrekte vrijwilligheid of het dwingen van dienstplichtigen. Hij noemde als variant de mogelijkheid dat iemand die zich vrijwillig voor een vredesoperatie heeft gemeld, daarop na een bepaalde periode niet mag terugkomen.

Het Kamerlid Frinking zei gisteravond in een reactie het onaanvaardbaar te vinden als dienstplichtigen tegen hun zin naar oorlogshaarden buiten het NAVO-verdragsgebied worden gezonden. Volgens het Kamerlid Stemerdink van de PvdA, oud-minister van defensie, hoeft er van een probleem geen sprake te zijn: het VN-bataljon dat vroeger in Assen was gelegerd, moet in ere worden hersteld. “Ze moeten gewoon de chef-staf van de landmacht opdracht geven een infanteriebataljon met reserves te vormen. Die kan dat binnen twee maanden klaar hebben. Men moet gewoon eens ophouden allerlei onzin over de landmacht uit te kramen.”

De belangenvereniginng voor dienstplichtigen, VVDM, noemde elke inperking van de vrijwilligheid gisteravond “volstrekt onacceptabel”.