”In meeste Australische districten staat verkiezingsuitslag al vast'

SYDNEY, 13 MAART. Burwood is een oude voorstad van Sydney. Afgezien van enkele leegstaande winkels en vervallen industriegebouwen zijn de uiterlijke kenmerken van de economische crisis er niet overheersend. Op een verkiezingsdag als vandaag wapperen kleurige vlaggen met de vijf olympische ringen en de tekst ”Sydney 2000' in de straten, alsof de grootste stad van Australië de Olympische Spelen al op zak heeft.

“De Spelen zullen vooral rondom het Homebush-stadion in ons kiesdistrict enorme economische impulsen geven. We moeten eerlijk zijn. De Liberalen steunen de Spelen net zo hard als wij. Hierover bestaat gelukkig geen politieke onenigheid”, zegt een medewerker van Mary Easson, kandidaat voor het federale parlement namens de regerende Labor-partij.

Het ingewikkelde kiesstelsel in Australië is onderwerp van veel kritiek. “Het is in feite een belachelijk systeem, want de verkiezing wordt in zo'n twaalf kiesdistricten beslist. In de overige 135 districten staat de uitslag bij voorbaat vast”, zegt de uit Arnhem afkomstige John Roozendaal, directeur van de in Burwood gelegen vestiging van het makelaarsbedrijf E.H. Hibble.

Volgens Roozendaal heeft de economische recessie in Burwood vooral effect op commercieel onroerend goed. “De prijzen daarvan zijn in de afgelopen twee jaar met 20 tot 30 procent gedaald. Zoals je kunt zien, is er in de winkelstraat van Burwood heel wat leegstand. Ons kantoor specialiseert zich echter op het verhuren van huizen. Ook daar zit de klad in, want veel mensen kunnen door de recessie hun huur niet meer opbrengen. Dat wordt nog veel erger als Hewson de verkiezingen wint. Het inkomen van werknemers die een huis huren zal achteruit gaan. Hoewel de btw niet op huishuur zal gelden, is deze wel van toepassing op onze provisie. Voor ons is dat een groot nadeel.”

Een paar deuren verderop in Burwoods hoofdstraat heeft de katholieke liefdadigheidswinkel van St. Vincent de Paul niet over klandizie te klagen. De uit Malta afkomstige Theresa Sherry zegt dat het nog nooit zo druk is geweest als de laatste maanden. “Mensen hebben geen werk en geen geld en wij bieden in elk geval goede tweedehands kleding voor heel lage prijzen. De uitslag van de verkiezingen zal daarop weinig effect hebben.”

Op een terrasje in het Westfield-winkelcentrum is een warenhuismanager optimistischer: “Ik denk dat de Liberalen gaan winnen. Dat is goed voor kleine bedrijven, inclusief de winkels die in ons centrum zitten. Ze kunnen hun personeel veel efficiënter gaan inzetten. Overigens heeft dit winkelcentrum door zijn moderne concept veel minder last van de recessie dan de oudere winkels in de hoofdstraat. Dat geldt ook voor andere Westfieldvestigingen in Sydney, waarin het Nederlandse bedrijf Rodamco zo'n 450 miljoen gulden heeft geïnvesteerd.”

De 30-jarige Ken Thompson hoeft niet lang na te denken over de vraag op wie hij vandaag zijn stem zal uitbrengen. De arbeider bij de Kellogg's-fabriek is oorspronkelijk afkomstig uit Schotland, twaalf jaar geleden emigreerde hij. Thompson herinnert zich de eerste jaren van het Thatcher-bewind nog erg goed. “De conservatieven willen altijd de gewone werkers voor de kosten van een economische crisis laten opdraaien. Alsof wij die hebben veroorzaakt. Nee, ik stem Labor.” Thompson doet met zijn vrouw inkopen in het winkelcentrum. “Als de conservatieven worden gekozen, loop ik een goede kans mijn overurentoeslag te verliezen. Het zal dan voor ons gezin heel moeilijk worden.”

Burwood maakt deel uit van het kiesdistrict Lowe, momenteel in handen van de Liberalen, de conservatieve oppositiepartij. De Liberalen propageren met hun coalitiepartner, de Nationale Partij, het ”economisch-rationele' Fightback-programma. Het doel van Fightback is het efficiënter maken van de Australische economie door deregulering van de arbeidsmarkt, vermindering van de invloed van vakbonden en een herziening van het belastingstelsel. De invoering van een btw zal volgens het Fightbackplan gepaard gaan met stevige verlagingen van inkomenstenbelasting.

Een recente grenscorrectie betekent dat de Burwood-zetel op papier gewonnen moet worden door Labor. De laatste opiniepeiling geeft echter aan dat de steun voor beide partijen precies even groot is. Burwood mag zich daarom verheugen op bijna dagelijkse bezoeken aan het kiesdistrict van prominente nationale politici, zoals ministers en oppositionele schaduwministers, Labors minister-president Paul Keating en de leider van de Liberalen, John Hewson.

Mark Moran, campagnemedewerker van het Liberale parlementslid dr. Bob Woods, een kankerspecialist, is ervan overtuigd dat zijn partij de zetel zal behouden. “Dr. Woods staat hier erg goed bekend, wegens de grote hoeveelheid werk die hij voor het kiesdistrict heeft verzet. Hij heeft zich ingezet voor het behoud van het Western Suburbs-ziekenhuis en het schoonmaken van het Hawthorne Canal, dat door het kiesdistrict loopt. Bovendien weten de kiezers dat Fightback in Burwood nieuwe banen wil scheppen. De kiezers stellen Keating, die als minister van financiën en premier tien jaar in de Laborregering zitting had, verantwoordelijk voor de recessie en de meer dan een miljoen werklozen in Australië.”

Volgens Woods' uitdager, de 37-jarige Mary Easson, is een groot deel van de economische problemen van de wijk toe te schrijven aan de ”draconische' hervormingen van de Liberale regering van de deelstaat Nieuw Zuid Wales. Deze leidden volgens de Labor-kandidaat tot het ontslag van veel ambtenaren die in het kiesdistrict wonen. Onder een federale Liberale regering zullen er ook ontslagen in de gezondsheidszorg gaan vallen, meent Easson.

Easson speelt in de campagne ook in op de angst van de inwoners van Lowe op het toenemend gebruik van de internationale luchthaven van Sydney voor nachtvluchten. “De Liberalen willen de grote vliegvelden verkopen. Ze zijn meer waard zonder nachtverbod”, aldus Easson. Mark Moran meent echter dat ook Woods de verbodsperiode zal blijven steunen.

De Labor-kandidate legt net als haar leider Paul Keating nadruk op de btw-plannen van de Liberalen. Ze zegt dat de btw zo ingewikkeld is, dat zelfs de eigenaars van kleine bedrijven deze niet begrijpen. “Die kleine bedrijven profiteren ook niet van de afschaffing van de loonlijstbelasting, die voor bedrijven met meer dan zestig personeelsleden geldt.”