Een greep in de rijke oogst van Linares

Zoveel opwindend schaaknieuws, het valt niet bij te houden. Eerst de afscheidingsbeweging van Kasparov en Short, nu het bericht dat de Servische bankier Jezdimir Vasiljevic, de man die Fischer-Spasski en Spasski-Polgar organiseerde en vijf miljoen dollar prijzengeld voor Kasparov-Short bood, hals over kop naar Tel Aviv gevlucht is. Schaakwereld, ken uw sponsors.

Leerzame lectuur is een artikel van Ivan Solotaroff dat in het decembernummer van het Amerikaanse blad Esquire stond. Solotaroff was een paar dagen in Sveti Stefan geweest, bij Fischer-Spasski. Op het vliegveld, wachtend op een binnenlandse vlucht naar Belgrado, ziet hij dat Vasiljevic een koffertje open moet maken. Er komt een Hechler & Koch machinegeweer uit. Vasiljevic wuift geërgerd dat Solotaroff op moet hoepelen, maar later komt hij glimlachend naar hem toe. ""Nu kent u mijn zakengeheim. Ik ben niet langer mysterieus?'' Solotaroff vraagt of hij wapens aan Israel heeft geleverd. Met een brede grijns zegt Vasiljevic: ""Nee. Stom, stom. Alleen medicijnen en papier.''

Dan zegt hij dat hij Solotaroff bij de openingsceremonie van de match heeft gezien. ""Als Bobby wist dat je van de pers was, zou hij 25 meter wegrennen. En als hij wist dat je joods was 50 meter.'' Vasiljevic blijkt twee joodse zonen te hebben, David en Levy. Hij had Fischer gezegd dat die op allerlei dingen commentaar mocht geven, maar niet op Vasiljevics gezin, dat was heilig. Fischer respecteerde dat. ""How can he no? It's my town'', verklaart Vasiljevic, die zich inderdaad eigenaar van Sveti Stefan kon noemen.

Tal van vragen dringen zich op. Gaat Vasiljevic nu vanuit Tel Aviv op Kasparov-Short bieden? Een woordvoerder van zijn bank Jugoskandic zei in Belgrado dat de spaarders niet uitbetaald konden worden, omdat de sleutel van de kluis zoek was. Die zal wel in de bagage van "Baas Jesda' Vasiljevic zitten. Eerst kwam zijn bod niet in aanmerking, vanwege de sancties tegen Servië. Nu is hij boos op de Servische politici en heeft hij volgens de Volkskrant gedreigd een groep beroepsmoordenaars in te huren om een stuk of twintig politieke leiders "uit te schakelen'. In zekere zin staat hij nu dus aan de kant van de Verenigde Naties, al is het op een wat wilde manier.

Krijgen we straks Fischer-Kasparov in Jeruzalem? En hoe staat het op dit moment met Fischer, nu zijn beschermheer gevlucht is? Wie betaalt nu zijn lijfwachten en zijn hotelkamer in Belgrado? Staan de schaakjournalisten al voor de deur van Hotel Intercontinental te wachten tot Fischer met zijn schaakcomputer en de rest van zijn schamele bezittingen op straat gegooid wordt? Intrigerende vragen waar wij helaas niet al te lang bij stil kunnen staan.

Het wordt tijd dat er in deze schaakrubriek weer wat schaakpartijen vertoond worden. De oogst uit Linares is overweldigend rijk. Eerst een oudje, de overwinning van Timman op Karpov, die wegens ruimtegebrek niet in het verslag van de tweede ronde kon worden opgenomen.

Wit Timman-zwart Karpov

1. Pg1-f3 Pg8-f6 2. c2-c4 e7-e6 3. Pb1-c3 Lf8-b4 4. g2-g3 b7-b6 5. Lf1-g2 Lc8-b7 6. 0-0 0-0 7. Dd1-c2 Tf8-e8 8. Tf1-d1 d7-d6 9. d2-d4 Lb4xc3 Een kleine concessie, maar anders kan de loper in moeilijkheden komen. 10. Dc2xc3 Pb8-d7 11. b2-b3 a7-a6 12. Lc1-b2 b6-b5 13. Ta1-c1 Pd7-b6 14. Lb2-a3 Lb7-e4 15. Lg2-f1 b5xc4 16. b3xc4 Le4-c6 17. Dc3-a5 Lc6xf3 Ook dit is enigszins uit nood geboren. 18. e2xf3 d6-d5 19. c4xd5 Pf6xd5 20. f3-f4 Dd8-d7 21. Td1-d2 Pd5-f6 22. Lf1-g2 Pb6-d5 23. Td2-b2 h7-h5 24. Lg2-f3 Te8-c8 25. Tb2-b7 Dd7-d8 26. Kg1-g2 h5-h4 27. Da5-a4 a6-a5 28. Tc1-c5 Pf6-d7 29. Tc5-c2 Pd7-b6 30. Da4-b5 Dd8-f6 31. Db5-d3 Tc8-d8 32. Dd3-e4 Pb6-d7 Wit stond met zijn twee goede lopers duidelijk beter, maar de stelling van zwart was nog solide. Na zijn laatste zet echter niet meer. 33. f4-f5 Nu wit de zwarte pionnenstelling aan kan tasten, is het echt mis met zwart. 33...h4xg3 34. h2xg3 Pd7-f8 35. Tc2-c6 Pd5-b4

Zie diagram 1

Zwart overschreed de tijd. Hij stond verloren. Na 36. Tcxc7 (36. Lxb4 axb4 37. fxe6 Pxe6 38. d5 Pg5 is nog niet duidelijk) Txd4 27. De2 dreigt zowel 28. Txf7 als 28. Lb2. Iets beter voor zwart zou 36...exf5 zijn, maar na bijvoorbeeld 37. De5 Dxe5 38. dxe5 Tab8 39. Ta7 staat wit duidelijk gewonnen.

In het verslag van Dirk Jan Ten Geuzendam over de negende ronde hebben we kunnen lezen dat Kasparov nogal geërgerd was over de zwakke tegenstand die Ljubojevic tegen Karpov bood. Nu was het spel van Ljubojevic zeker geen toonbeeld van doelbewuste strategie, maar de manier waarop Karpov het won was toch heel bezienswaardig.

Wit Ljubojevic-zwart Karpov

1. c2-c4 e7-e5 2. Pb1-c3 Pg8-f6 3. Pg1-f3 Pb8-c6 4. e2-e3 Lf8-b4 5. Dd1-c2 0-0 6. Pc3-d5 Tf8-e8 7. Lf1-d3 g7-g6 8. Pd5xf6+ Dd8xf6 9. a2-a3 Lb4-f8 10. Ld3-e4 d7-d6 11. b2-b3 Pc6-d8 12. Lc1-b2 Df6-e7 13. Ta1-c1 c7-c6 14. Dc2-b1 Lf8-g7 15. 0-0 Lc8-d7 16. b3-b4 f7-f5 17. Le4-c2 Pd8-f7 18. Pf3-e1 c6-c5 19. Lb2-c3 b7-b6 20. Db1-b2 Pf7-g5 21. f2-f3 Ld7-c6 22. Lc2-b3 Pg5-e6 23. Pe1-c2 De7-h4 24. Pc2-e1 Te8-e7 25. Db2-c2 Ta8-f8 26. Dc2-d3 Tf8-d8 27. Dd3-c2 Lg7-f6 Wat een contrast. Terwijl wit maar een beetje heen en weer gaat met zijn stukken, versterkt zwart doelbewust zijn stelling. 28. Tc1-d1

Zie diagram 2

28...Pe6-d4! Dit stukoffer had wit vast niet aan zien komen. Hij moet het aannemen, want na 29. Db2 volgt 29...Pe2+ 30. Kh1 Pg3+ 29. e3xd4 e5xd4 30. Tf1-f2 Geeft het stuk terug. Na 30. La1 zou wit merkwaardig hulpeloos zijn tegen de zwarte koningsaanval. Na de subtiele, al te subtiele voorbereidingszet 30...Te2 zou hij zich nog met 31. Pd3 kunnen verdedigen, maar het directe 30...Le5 zou goed genoeg zijn voor zwart: 31. f4 (31. g3 Lxg3 32. d3 - anders mat - Lxe1) Lxf4 32. Txf4 Dxf4 33. Dd3 Tde8 34. Pf3 Te2 en wit heeft geen verdediging.

30...d4xc3 31. d2xc3 Lf6-g5 Ook nu is het hopeloos voor wit. 32. g2-g3 Dh4-h5 33. f3-f4 Td8-e8 34. Pe1-g2 Te7-e2 35. Td1-d2 Te2-e1+ Weer aardig. Na 36. Pxe1 Txe1+ 37. Tf1 wint zwart met 37...Df3 38. Txe1 Dh1+ 39. Kf2 Dg2+ 40. Ke3 Df3 mat. 36. Tf2-f1 Te1xf1+ 37. Kg1xf1 Dh5xh2 38. Td2-d5 Lc6xd5 39. c4xd5 Dh2xg3 40. f4xg5 Dg3-f3+ Wit gaf op. Na 41. Df2 Dd3+ wint zwart de loper.