Triomf van een authentieke moderne zeeheld

PARIJS, 12 MAART. Zestien weken na zijn vertrek keert Alain Gautier vandaag terug als de glorieuze winnaar van de Vendée Globe, de zeilrace om de wereld voor solo-zeilers die dit jaar voor de tweede keer is gehouden. In Les Sables d'Olonne, het watersportcentrum aan de Franse westkust (de Vendée) waar start en finish van de 47.000 kilometer lange wedstrijd zijn, wacht Gautier, de benjamin van de veertien deelnemers, vandaag een triomfaal onthaal.

Vanmorgen om negen uur meldde Gautier via de radio dat hij zich op 59 mijl van de aankomst bevond en met een snelheid van acht à negen knopen voer. Hij vertelde dat de wind voor de kust aanzienlijk afnam en gedurende de nacht zelfs volkomen was verdwenen. Daarom meende hij niet eerder dan vanmiddag te kunnen finishen.

De 30-jarige Gautier, zoon van een Bretonse vissersfamilie, die al 110.000 kilometer als solozeiler had afgelegd voor hij op 26 november uit Les Sables d'Olonne vertrok, nam al na enkele dagen de leiding in de race en behield die onafgebroken. Donderdag had Gautier die zich toen met zijn schip "Bagages Superior' ter hoogte van Kaap Finistère op 180 mijl van de finish bevond, ongeveer 1200 mijl voorsprong op zijn naaste concurrent, Philippe Poupon, en 6200 mijl op de hekkesluiter Jean-Yves Hasselin.

Poupon en Hasselin behoorden tot de zeven van de in totaal veertien deelnemers die begin december na een zware storm in de Golf van Biscaje naar Les Sables moesten terugkeren om reparaties aan hun schepen te laten verrichten. In de storm verdronk de 49-jarige Britse deelnemer Nigel Burgess. Het reglement van de Vendée Globe Challenge bepaalt dat de zeilers op hun reis langs Kaap de Goede Hoop, Kaap Leeuwin en Kaap Hoorn geen andere havens mogen aandoen en zich niet vanaf de wal mogen laten bijstaan bij de navigatie. Zeven deelnemers staakten onderweg de strijd, meestal wegens schade aan de kiel van hun schepen die zestig voet (18,28 meter) lang mogen zijn.

Gautier wilde de race binnen honderd dagen voltooien en daarmee het record breken van de winnaar van de eerste Vendée Globe, de Fransman Titouan Lamazou die in 1990 na 109 dagen, 8 uur en 48 minuten de finishlijn passeerde. Gautier is daar net niet in geslaagd. Een andere deelnemer, Yves Parlier, die tien dagen later dan Gautier vertrok - ook hij moest naar Les Sables terug omdat zijn schip averij had opgelopen - maakt nog een kans het record te breken. Parlier passeerde eind vorige week de equator.

Gautier die drie jaar gelden ook al van de partij was - hij werd toen zesde - was vanaf het begin favoriet. Zijn schip, naar de sponsor "Bagages-Superior' genaamd, was het machtigste van de vloot met maximaal 550 vierkante meter zeiloppervlak en een gewicht van minder dan 11 ton. Het schip, waarvan de bouwkosten ruim twee miljoen gulden bedroegen, is speciaal ontworpen voor deze race. De sponsor stak in totaal vier miljoen gulden in het project. Gautiers schip bleek ook het best bestand tegen de kracht van het water. Een lek binnenboord, dat hij snel kon dichten, was de belangrijkste materiële tegenslag die hij ondervond.

Er zijn talrijke Franse wedstrijden voor zeezeilers, maar geen enkele spreekt zo tot de verbeelding als de Vendée Globe. Radio en televisie zijn er vol van, maar deze media werden ditmaal verslagen door kranten waarin sommige deelnemers regelmatig hun soms dramatische ervaringen beschreven. Bertrand de Brock beschreef koel hoe hij zijn tong doorbeet als gevolg van een klap van een giek. Bloedend als een rund nam hij via de radio contact op met zijn dokter in Frankrijk. Op diens aanwijzingen gaf hij zichzelf een verdoving, nam plaats voor een spiegel en naaide zijn tong weer aaneen. De Brock moest kort na de geslaagde operatie wegens schade aan zijn schip opgeven.

Cendrine Gautier, de echtgenote van de winnaar, schreef fraaie kronieken in het communistische partijblad L'Humanité, over de zorgen en angsten die ze via de privacy van de telex (op de korte golf-radio kan iedereen meeluisteren) deelde met haar Alain. Gautier en zijn geduchte tegenstander Poupon, die wekelijks een bijna literair opstel naar Libération stuurde, profiteerden van de automatische piloot waarmee hun schepen zijn uitgerust. Andere deelnemers die deze kostbare voorziening missen, zoals hekkesluiter Hasselin, klagen al weken over pijnlijke handen en uitputting. Zij zijn letterlijk geketend aan het roer.

Met de zwijgzame Gautier hebben de Fransen een authentieke moderne zeeheld. Als zeventienjarige legde hij al een proef af om deel te kunnen nemen aan een solo-race voor zeezeilers. Dat past bij een man die door zijn ouders Alain werd genoemd (Lanic in het Bretons) omdat hij aan boord van een schip voor het eiland d'Erlanic in de Golf du Morbihan was verwekt.