Alles verbleekt in Linares bij one-man-show van Kasparov

LINARES 12 MAART. De elfde ronde van het schaaktoernooi in Linares draaide andermaal uit op een one-man-show. Karpov mocht dan wel door een knappe overwinning op Joesoepov een theoretische kans behouden op de eindzege en ook de andere partijen, waaronder een soepele remise van Timman met zwart tegen Salov, waren door de bank genomen het bekijken meer dan waard, toch verbleekte alles bij de krachtpatserij van Garri Kasparov. De wereldkampioen is op toeren geraakt en dendert met groot zelfvertrouwen over zijn collega's heen. Nu mocht Gelfand ervaren wat er gebeurt wanneer je onder de indruk van Kasparovs machtsvertoon met een onzeker voorgevoel tegenover hem aan het bord plaatsneemt. In een openingsvariant die de Wit-Rus kent als zijn broekzak werd hij zonder pardon in 23 zetten opgerold.

Een andere partij waar met veel belangstelling naar was uitgekeken was die tussen Kramnik en Anand. Wanneer in schakerskringen wordt gesproken over de vraag wie van de huidige grootmeesters in staat moet worden geacht ooit Kasparov op te volgen als wereldkampioen, vallen - Engelse kringen wellicht uitgezonderd - steevast alleen de namen van Anand en Kramnik. Over het enorme natuurtalent van Anand wordt al jaren bewonderend gesproken en nu hij door serieuze studie zijn spel verder heeft gepolijst, lijkt het moment inderdaad dichtbij dat hij het Kasparov in een match lastig kan gaan maken.

Hoe groot het talent van Kramnik is laat zich moeilijk raden. De 17-jarige Rus uit een provinciestadje in de buurt van Krasnodar is als een komeet omhoog geschoten naar de wereld toptien. Desondanks valt er ondanks de enorme schaakkracht die hij al heeft ongetwijfeld nog heel wat te schaven aan zijn spel. En ook zijn leefpatroon zou met het oog op een absolute doorbraak nog wel iets kunnen worden aangepast. Daar waar Anand om van oorsprong religieuze redenen altijd ver is gebleven van alcohol en nicotine, heeft Kramnik een erg onbekommerde kijk op het leven.

Tegen die achtergrond was de partij die de twee kroonprinsen speelden een beetje teleurstellend. Na een zet of dertig was de muziek eruit en restte alleen nog het probleem hoe ze remise konden maken zonder toernooidirecteur Rentero, die nu eenmaal een gruwelijke hekel heeft aan remises vóór de veertigste zet, tegen zich in het harnas te jagen. Anand hakte de knoop door en bood remise aan.

Wit: Kasparov; zwart: Gelfand

1.e2-e4 Uit praktische overwegingen ziet Kasparov af van 1.d4. Hij laat liever niet zien wat hijzelf tegen het Konings-Indisch zou doen. 1...c7-c5 2.Pg1-f3 d7-d6 3.d2-d4 c5xd4 4.Pf3xd4 Pg8-f6 5.Pb1-c3 a7-a6 6.Lf1-c4 e7-e6 7.Lc4-b3 b7-b5 8.0-0 Lf8-e7 9.Dd1-f3 Dd8-c7 10.Df3-g3 0-0 11.Lc1-h6 Pf6-e8 12.Ta1-d1 Lc8-d7 13.Pd4-f3. Een nieuw idee. In de Trophée Immopar in Parijs speelde Kasparov in 1991 13.a4 b4 14.Pce2 Kh8 15.Lg5 Lxg5 16.Dxg5 Pf6 tegen Gelfand en won na een blunder in tijdnood. 13...b5-b4. Na afloop toonde Kasparov een fraai staaltje voorbereiding. Hij had gekeken naar het fantastische 13...a5 14.e5 a4.

15.Td4 axb3 16.Lxg7 Pxg7 17.Tg4 bxa2 18.Txg7+ Kh8 19.Pe4! a1D 20.Txh7+ Kxh7 21.Peg5+ Lxg5 22.Pxg5 en nu gaat zwart na 22...Kh6 23.Dh4+ Kg6 24.Dh7+ Kxg5 25.f4+ Kg4 26.Dh3 mat, maar na 22...Kg6 zal wit moeten berusten in remise door eeuwig schaak omdat 23.Pxe6+ Kf5 niet werkt. 14.Pc3-e2 a6-a5?! Verliest tijd. 15.Pe2-f4 Kg8-h8 16.Lh6-g5 Pe8-f6 17.Dg3-h4 Ld7-b5? De beslissende fout. Niet beter was 17...a4?! waarna 18.Ph5 axb3 19.Pxf6 gxf6 20.Lxf6 Lxf6 21.Dxf6+ Kg8 21.Pg5 wit een winnende aanval geeft. Ook twijfelachtig was 16...Ld8 17.Txd6! Dxd6 18.e5. Zwart zou echter redelijk spel hebben na 16...Pc6 waarop Kasparov 17.c3 van plan was om de loper naar c2 te spelen. 17.Pf3-d4!

17...Lb5-e8 Een droeve terugtocht, maar zowel 17...Lc4 18.Lxc4 Dxc4 19.Td3 als 17...Lxf1 18.Pdxe6! fxe6 19.Lxe6 (met de dreiging Pg6+) zijn hopeloos. 18.Pd4xe6! f7xe6 19.Pf4xe6 Dc7-a7 20.e4-e5! Geeft de dame toegang tot veld c4. 20...d6xe5 21.Pe6xf8 Le7xf8 22.Lg5xf6 g7xf6 23.Td1-d8 Pb8-d7. Of 23...Pc6 24.Dxf6+ Lg7 25.De6 en wint. 24.Dh4-g4. Zwart geeft het op.