Soepeler kredieten door banken in VS

NEW YORK, 11 MRT. President Clinton heeft gisteren aanbevelingen en een versoepeling van reguleringen voor banken aangekondigd, die moeten leiden tot meer leningen aan bedrijven en werkgelegenheidsgroei. Nieuwe wetgeving met betrekking tot het banksysteem wordt later in het jaar verwacht.

De aanbevelingen moeten de banken ertoe brengen vaker op grond van reputatie en goede naam leningen te verstrekken en in sommige gevallen minder te letten op strikt financiële normen. Ook het waarderen en beoordelen van onroerend goed wanneer dat onderpand is voor een lening moet volgens het plan minder streng gebeuren.

“Al maandenlang hoor ik eigenaars van kleine bedrijven klagen over kredietschaarste”, aldus Clinton gisteren bij de bekendmaking. “Wij willen een stap nemen om een sneller economisch herstel te bevorderen waardoor meer werkgelegenheid wordt geschapen door het aantal leningen aan bedrijven te vergroten.”

Vorig jaar daalde het aantal aan Amerikaanse bedrijven verstrekte leningen door banken met 15 miljard dollar. Het was een van de oorzaken van het faillissement van tienduizenden kleine bedrijven. Intussen hadden Amerikaanse banken in 1992 een beter jaar dan ooit. Over de hele linie maakten banken winsten tot 20 procent.

De terughoudendheid van de banken is vooral te verklaren uit de mogelijkheid voor banken om veel meer winst te halen uit beleggingen. Hoewel het aantal leningen aan bedrijven daalde, nam de het bezit van staatsobligaties met 100 miljard toe tot een totaal van 660 miljard dollar. Het verschil tussen de korte- en lange-termijnrente is in het afgelopen jaar alleen maar gegroeid. Terwijl de banken 7 à 8 procent terugkrijgen van obligaties betalen ze hun spaarders slechts 2 à 3 procent voor tegoeden.

Daarnaast zit de schrik er sinds het failleren van de honderden savings & loans-banken, die de staat meer dan 140 miljard dollar hebben gekost. Nog altijd moeten Amerikaanse banken bloeden om die schuld af te betalen. De vrees dat een dergelijk debâcle ook de commerciële banken zou kunnen treffen, heeft de sector extra terughoudend gemaakt. Het is op dit moment ook het belangrijkste argument van de critici.

Behalve het soepeler hanteren van voorwaarden voor het verstrekken van een lening, mogen banken voortaan ook de aflossingen herbeleggen en hoeven zij die gelden niet in reserve te houden. Bovendien wordt het bedrijven toegestaan gezamenlijk een lening te sluiten zonder dat de bank begint te steigeren als een van de leners bij een termijnaflossing in gebreke blijft. Voorts zouden de banken in het vervolg een beroepsmogelijkheid krijgen tegen beslissingen van de controlerende staatsambtenaar van hogerhand.

“Een uitstekend plan”, zegt een woordvoerder van de Small Business Management Association (SBMA) in New York. “Elke stimulans voor de kleinere bedrijven, die we kunnen beschouwen als de motor van dit herstel, is goed.”

Sommige critici denken dat de deregulering vooral zal helpen in kleine gemeenschappen waar de mensen elkaar kennen, of waar een bank in elk geval het bedrijf kent dat ze al jaren als klant heeft. Volgens de SBMA, die veel door etnische minderheden geleide bedrijven onder zijn leden telt, is dat niet zo. “De eisen die aan een lener worden gesteld zijn minder strikt”, aldus de woordvoerder, “dat betekent dat aanvragen iets minder streng worden beoordeeld en dat de bank achteraf desondanks niet van een onzorgvuldige afweging kan worden beschuldigd.”

Het is de vraag of veel banken nu overgaan tot het verstrekken van meer leningen. Het Clinton-plan houdt op dit moment weinig meer in dan beloftes en aanbevelingen. Verplichtingen voor banken zijn er niet en het zijn inderdaad daardoor waarschijnlijk vooral de kleinere plaatselijke banken die profijt zien in de versoepeling van de leenregels. De vier departementen die met banken en bankreguleringen te maken hebben, zullen in de komende drie maanden de plannen verder uitwerken.