Scepsis in de tram over "adresproever'

AMSTERDAM, 11 MAART. Een zakcomputer ter grootte van een rekenmachientje, voorzien van alle Nederlandse postcodes. Dat is het nieuwste wapen in de strijd tegen zwartrijders. Met de "adresproever' kunnen zwartrijders die een adres met onjuiste postcode opgeven direct worden ontmaskerd. De computer geeft aan of de gegeven informatie klopt.

Maar de eerste reacties zijn niet erg bemoedigend. “Weggegooid geld”, zegt een ambtenaar van de ondersteunende taken van het Amsterdamse Gemeente vervoerbedrijf (GVB) die net een zwartrijder heeft geverbaliseerd. “Zometeen weet iedere zwartrijder dat de kaartcontroleurs toch niet méér kunnen uitrichten dan vroeger, als je je postcode zogenaamd niet kent.” Het vandaag ingevoerde apparaat zal volgens hem niets uithalen tegen het zwartrijden.

Als de verstrekte informatie niet klopt moet de zwartrijder aan de hand van een paspoort of ander geldig legitimatiebewijs de juiste gegevens tonen. Slaagt hij daar niet in, dan volgt in principe aanhouding.

Het gaat om vijftig nieuwe apparaten, waarvan de ontwikkelings- en produktiekosten 400.000 gulden bedroegen, 8.000 gulden per stuk. Achttien daarvan worden gedurende zes maanden getest door personeel van het GVB in Amsterdam. Rotterdam en Den Haag krijgen over een paar weken elk de beschikking over 16 stuks. De apparaatjes worden betaald via het Agressiefonds, dat het Rijk heeft ingesteld ter bestrijding van ondermeer het zwartrijden.

“Het enige wat we met deze adresproevers willen bereiken is dat er meer mensen een kaartje gaan kopen”, aldus een woordvoerder van het GVB. “De adresproever is een voorlopige hulp voor de kaartcontroleurs. We zijn in afwachting van extra trams met conducteurs, waarvan er al dit jaar zes bijkomen.”

De Stichting Waakzaamheid Persoonsregistratie heeft weinig bezwaren tegen het gebruik van het postcodebestand. Maar woordvoeder R. Ketelaar meent dat de apparaatjes vrij waardeloos zullen zijn, omdat zwartrijders eenvoudig enkele adressen met de juiste postcode uit het hoofd kunnen leren. “Als de gemeente stelt dat ze jaarlijks honderd miljoen gulden misloopt door zwartrijden, kan ze beter een deel van dat bedrag investeren in vaste controleurs op de tram en metro”, aldus Ketelaar.