Nissen

"Nissen voor schoolnomaden' las ik als titel van een artikel van donderdag 25 februari over een pas gebouwde school en begon meteen aandachtig de bijgeplaatste foto te bekijken. Daar zag ik geen enkele nis, maar - zo dacht ik - die zullen dan wel in de andere vleugels van het gebouw te vinden zijn. De foto bood immers alleen een blik op de hal?

Met veel belangstelling las ik vervolgens de aanhef van het bewuste artikel, waarin het ging om "leefruimte' voor de leerlingen en concludeerde dat deze eigentijdse school vooruit liep op de komende veranderingen in het voortgezet onderwijs, die aan leerlingen meer verantwoordelijkheid voor hun leren beogen te geven. Maar ik kwam bedrogen uit.

Aan leerlingen verantwoordelijkheid geven betekent in mijn ogen uitgaan van vertrouwen in leerlingen. Dat vertrouwen reikt op het Veurscollege kennelijk niet tot in de toiletten waar de verlichting geregeld wordt vanuit de portiersloge "om kattekwaad te voorkomen'. Ach, wellicht is dat gezond realisme, zo dacht ik.

Voor dat gezonde realisme lijkt op deze school ook gekozen te zijn, waar het gaat om de afstand tussen docenten en leerlingen en meer in het bijzonder om die tussen schoolleiding en leerlingen. Gelukkig is er een "directiehal', want "de drempel voor leerlingen om binnen te komen vallen is (dan) hoger'. Zo kunnen docenten en vooral de schoolleiding hun belangrijke werkzaamheden ongestoord verrichten. Is dit het moderne onderwijs, waar een scholengemeenschap - in mijn ogen althans - ook echt een gemeenschap moet zijn?

Aan de leerlingen is echter eveneens gedacht: er is een "studieplein', waar "wij eens wat leuks voor ze doen.' En dat terwijl de architect uitdrukkelijk vermeldt met zijn ontwerp mogelijkheden te hebben willen scheppen voor de zelfwerkzaamheid van de leerling.

Kortom, het hele verhaal over dit eigentijdse schoolgebouw ademt een sfeer van afstand en het gebruikelijke wantrouwen, die zich niet laat rijmen met eigentijds onderwijs.

Waarom dan die titel boven dit artikel?

De aap komt aan het slot uit de mouw: Herman Hertzberger heeft het daarover. Maar ja, hij is dan ook de architect van Montessorischolen, die al lang uitgaan van vrijheid en verantwoordelijkheid van leerlingen. Zoals het vroeger in het schoollied van het Montessorilyceum in Zeist heette: "leren je vrijheid te gebruiken, het vertrouwen steeds in je gesteld'. Het Veurscollege heeft nog een lange weg te gaan, met of zonder studieplein.