MODERNE "NON-LIEUX'

NRC Handelsblad is vlug geweest in het oppikken van de Franse cultus van "lieux de mémoire', met als resultaat een mooie "vertaling': een serie over Nederlandse gedachtenisplaatsen, zoals het Monument op de Dam, en de "Blanke top der duinen' (in het Zaterdags Bijvoegsel). Daarmee is antwoord gegeven op de vraag, gesteld in Magazine littéraire van februari 1993, of het Franse concept zich leent voor toepassing elders in Europa: bij ons lukt het dus.

Maar er lukt bij ons nog meer, en daarmee heeft deze krant waarschijnlijk zonder het te beseffen, een primeur. In datzelfde nummer van Magazine littéraire gaat het ook over "non-lieux', gepousseerd door de antropoloog Marc Augé: doorgangsplaatsen zonder identiteit, zoals vliegvelden en snelwegen. Nu geloof ik dat wij in de stukken van Koos van Zomeren een prachtige serie van echt-Hollandse "niet-plaatsen' hebben: kades, weilanden, onbepaalde stukken natuur, waar elke dag weer de meest spannende niet-gebeurtenissen plaatsvinden. Als de Fransen Van Zomeren konden lezen zouden ze vast jaloers zijn, want in deze serie is hij hen niet qua opzet, maar qua uitwerking vóór. Of verschijnt er al een dergelijke mooie serie van Franse niet-plaatsen in een Franse krant?