Financiële risico's gehekeld; Sanering KLM treft verzet bonden

ROTTERDAM, 10 MAART. Vandaag hebben de vakbonden en de vakorganisaties van KLM-personeel zich in het overleg met de KLM-directie over een nieuw reorganisatieplan sterk verzet tegen mogelijke gedwongen ontslagen en verslechtering van de arbeidsvoorwaarden.

Een van de kernpunten in een nieuw reorganisatieplan van de KLM is echter een verdere verlaging van de kosten per eenheid produkt met zes procent, waarbij de arbeidskosten een belangrijke component zijn. Behalve het niveau van de arbeidsvoorwaarden heeft de directie onder andere een "resultaatafhankelijke' eindejaarsuitkering aan de orde gesteld, verhoging van de pensioenleeftijden en maatregelen om vervangende werkgelegenheid te vinden voor 500 werknemers op "overtollige' arbeidsplaatsen. Ook wil de KLM de loonsverhoging die in de lopende CAO was voorzien per 1 juli aanstaande, laten vervallen en de CAO verlengen tot 1995.

Zou het nieuwe reorganisatieplan "Concurrerend kostenniveau 2' (CKN2) niet van de grond komen, dan voorspelt de KLM een extra verlies aan arbeidsplaatsen, waarbij geen aantal wordt genoemd. Uitvoering van CKN2 acht de directie urgent, omdat de KLM qua kosten concurrerend moet worden en tegelijk moet expanderen tot een tot een luchtvaartmaatschappij die wereldwijd actief is, door de samenwerking met de Amerikaanse maatschappij Northwest en met de Europese maatschappijen SAS, Swiss Air en Austrian Airlines. Dat moet gebeuren in een markt die weliswaar met 8 procent per jaar groeit, maar waarop momenteel een moordende concurrentie plaats heeft door extreem lage vliegtarieven, aldus het bedrijf. Mede daardoor heeft de KLM in het derde kwartaal van 1992 een verlies van 438 miljoen gulden geleden, die de winst die over de eerste twee kwartalen werd geboekt wegvaagde waarbij over de eerste negen maanden een verlies van 229 miljoen resteerde.

Volgens de Vervoersbond FNV zou het vertrouwelijke ondernemingsplan van de KLM, waarover vandaag met de vakbonden wordt gepraat, een verwachte stijging van het verlies over het gehele boekjaar 1992/1993 (tot 1 april) van 578 miljoen vermelden. Als CKN2 wordt uitgevoerd, zou de directie in het volgende boekjaar weer een winst van 350 miljoen gulden verwachten en in het boekjaar 1994/'95 zelfs een winst van 600 miljoen. Een KLM-woordvoerder wilde deze cijfers vanochtend niet bevestigen.

De Vervoersbond FNV heeft heeft begrip naar het streven van de KLM naar verdere globalisering, maar de vakbond vindt het onacceptabel dat de kosten daarvan op de werknemers worden verhaald. Die hebben de afgelopen twee jaar vijftien procent produktiviteitsstijging binnen het bedrijf bewerkstelligd wat de KLM grof geschat 650 miljoen gulden heeft opgeleverd, zegt de bond.

De oorzaak dat de KLM momenteel krap bij kas zit moet volgens de FNV niet worden gezocht bij het personeel maar in de riskante financiële deelnemingen in het Amerikaanse Northwest Airlines en het Franse Air Littoral, die de KLM in totaal een miljard gulden hebben gekost. Die investeringen zijn boekhoudkundig inmiddels afgeschreven en moeten in het ergste geval - als de Amerikaanse luchtvaartmaatschappij Northwest failliet gaat - als verloren worden beschouwd. Analisten in de Verenigde Staten houden rekening met een spoedige faillissementsaanvraag van Northwest. Omdat beide maatschappijen sterk zijn op de markt voor luchtvracht wordt de samenwerking tussen beide maatschappijen door financiële experts in de Verenigde Staten echter niet bij voorbaat als een misluking beschouwd.