Dankert kiest voor Europarlement

STRAATSBURG, 10 MAART. Staatssecretaris Dankert (Europese zaken) overweegt zich te kandideren voor een zetel in het Europese parlement bij de Europese verkiezingen van volgend jaar juni. “Ik denk er serieus over na”, zei Dankert gisteren in Straatsburg.

Hij gaf te kennen geen lijsttrekker te willen worden en het liefst een dubbelmandaat - het lidmaatschap van Europarlement en de Tweede Kamer tegelijk - te willen vervullen. “Een dubbelmandaat is mogelijk, ik heb dat zelfs een tijdje gedaan”, aldus Dankert, die van 1982 tot 1984 voorzitter was van het Europese parlement. “In de grote Tweede-Kamerfracties kun je een paar generalisten aanwijzen die het contact tussen de Kamer en Europa onderhouden.”

Dankert was eerder dit jaar kandidaat voor de opvolging van EG-commissaris Frans Andriessen. Hij werd echter gepasseerd toen Commissievoorzitter Delors Nederland een "zware' portefeuille toezegde op voorwaarde dat het een "zware' kandidaat zou sturen. De PvdA legde zich toen neer bij de keuze voor minister van buitenlandse zaken Van den Broek.

Bij de vorige Europese verkiezingen in 1989 was Dankert lijsttrekker. In de partijtop wordt nu echter minister d'Ancona (WVC) gezien als de ideale lijsttrekker bij de Europese verkiezingen. Zij was Europarlementariër tot zij in 1989 minister werd. d'Ancona en Dankert vertrokken toen samen van Straatsburg naar Den Haag. “Het grote voordeel van d'Ancona is dat ze Europa kent en dat ze in Nederland bekend is”, zo verluidt in PvdA-kring.

Bij de acht PvdA-parlementariërs in Straatsburg is de ambitie van Dankert met gemengde gevoelens ontvangen. Sommigen vinden dat een nationale politicus niet in het Europese parlement moet worden "geparachuteerd'. Bij het CDA worden minister Maij-Weggen (verkeer en waterstaat) en partijvoorzitter Van Velzen al genoemd als prominente kandidaten op de CDA-lijst. Dankert vindt dat hij alle recht heeft om weer Europarlementariër te worden. “Ik ben geen parachutist want ik kom hier vandaan.”

Pag.6: PvdA-top wil "nieuwe' Euro-delegatie

De komst van Dankert en d'Ancona naar Straatsburg maakt de spoeling voor de zittende PvdA-parlementariërs dun. Deze wordt wellicht nog dunner omdat ook de huidige secretaris buitenland van de PvdA, Jan Marinus Wiersma, kans maakt op een zetel in Straatsburg. De in financiële problemen verkerende PvdA kan geen internationaal secretaris meer betalen, zeker niet nu er twee bezoldigde voorzitters zijn. Er wordt daarom gewerkt aan een constructie om een Europarlementariër of een Tweede Kamerlid met het internationale werk te belasten. “Wiersma profileert zich in deze rol”, zo zegt men in PvdA-kring.

De zittende Euro-delegatie van de PvdA vindt dat Wiersma het internationaal werk maar vanuit de Tweede Kamerfractie moet doen. “Daar is hij deel van een grotere club. Hier is hij één onder weinigen”, zegt Wim van Velzen, PvdA-Europarlementariër en voormalig partijsecretaris.

De huidige PvdA-leden in het Europarlement hebben inmiddels "functioneringsgesprekken" gevoerd met een commissie onder leiding van voorzitter Felix Rottenberg. In die gesprekken zijn naar verluidt harde woorden gevallen. Rottenberg vindt dat de huidige PvdA-delegatie niet voldoet en dat de Europarlementariërs niet zichtbaar zijn in het Nederlandse debat. De PvdA kan de slag alleen winnen in de Nederlandse wijken, niet in de salons van Straatsburg, zo vindt het partijkantoor in Amsterdam. “Wij hebben jullie in Nederland nodig”, zo liet Rottenberg de groep van acht vorig jaar reeds weten.

Rottenberg wilde de Eurodelegatie daarom drastisch vernieuwen maar tegelijk moet de PvdA rekening houden met een flink zetelverlies. Volgens recente peilingen blijven er van de huidige acht parlementariërs circa vier over. Maar als Nederland er in het Europese Parlement zes zetels bij krijgt, zoals in december op de EG-top in Edinburgh is afgesproken, biedt dat ook voor de PvdA nog enig soelaas. “Die zes zetels extra voor Nederland scheelt ons ook een slok op de borrel”, zegt PvdA-Europarlementariër en milieuspecialist Hemmo Muntingh. Hij vindt dat hij recht heeft op “een fatsoenlijke plaats” op de PvdA-lijst omdat zijn partij het milieu hoog in het vaandel heeft staan. Maar Muntingh ziet inmiddels ook om naar andere mogelijkheden. Vooral het directoraat-generaal Milieu bij de Europese Commissie - een post die nu wordt bekleed door de Nederlander Laurens-Jan Brinkhorst - lijkt hem “een aardige baan”.

Als het aan de PvdA-top in Amsterdam ligt komt er van de zittende groep slechts een enkeling terug. Sommigen zien de bui al hangen. Het voormalige Gelderse Statenlid B. Visser heeft te kennen gegeven niet terug te hoeven keren. De vrouwelijke leden M. van den Brink en A. Goedmakers kunnen gebruik maken van een terugkeerregeling bij hun vorige werkgevers, respectievelijk het ministerie van WVC en het ingenieursbureau DHV. Alleen ex-partijsecretaris Van Velzen en zijn collega Alman Metten kunnen, zo luidt het, nog rekenen op steun van de partijtop die de kieslijst centraal samenstelt.

De vernieuwingsdrang heeft voorzitter Rottenberg reeds diverse keren in conflict gebracht met Euro-delegatieleider E. Woltjer, die sinds 1979 Europarlementariër is. Landbouwspecialist Woltjer vindt de bemoeienis van de partijtop met zijn delegatie te groot. “Woltjer heeft soms slaande ruzie met Rottenberg”, zegt een PvdA-Tweede Kamerlid over de soms nogal hoekig optredende Woltjer. “Hij ligt overigens ook slecht bij partijleider Kok en fractieleider Wöltgens.”

Woltjer heeft echter een stok achter de deur omdat de Europese delegatie aan activiteiten van de PvdA in Nederland meebetaalt met geld uit Europa. De fracties in het Europees Parlement krijgen namelijk financiële steun voor voorlichtingsactiviteiten over Europa. Zo werd de recente PvdA-briefing in Ede over Joegoslavië mede mogelijk door een cheque die het partijkantoor ontving van de partijgenoten uit Straatsburg. Het ziet er desondanks niet naar uit dat delegatieleider Woltjer zijn ambitie om volgend jaar lijsttrekker te worden kan vervullen als de partijtop met de komst van d'Ancona en Dankert het PvdA-smaldeel in Europa weer "een gezicht' wil geven.