Indonesisch Congres schrikt wakker

JAKARTA, 9 MAART. Het Volkscongres van Indonesië, tot vrijdagmiddag een rituele plichtpleging die zelfs de meest gewetensvolle afgevaardigde deed knikkebollen, werd dit weekeinde kamerbreed wakker geschud. De Democratische Partij van Indonesië (PDI), met 84 van de duizend zetels de kleinste fractie, verzette zich met een reeks interrupties tegen pogingen van het voorzitterschap om een PDI-ontwerp tot wijziging van de kieswet geluidloos af te voeren van de agenda. Dat het ontwerp zondagmiddag sneuvelde in de resolutiecommissie neemt niet weg dat de strekking ervan breed is uitgemeten en dat de illusie van een eenstemmig Volkscongres is verstoord.

Het Volkscongres is het hoogste politieke orgaan van Indonesië. Het komt een keer in de vijf jaar bijeen om de hoofdlijnen vast te stellen van het regeringsbeleid en om een president en vice-president te kiezen. In de plenaire zittingen is de afgelopen twintig jaar nooit gestemd. Idealiter worden eventuele rimpels voor de zitting gladgestreken. Zo is het ontwerp voor de Hoofdlijnen de afgelopen maanden opgesteld in een werkgroep, waarin negentig van de duizend congresleden zitting hadden. Het ontwerp werd uiteindelijk door alle vijf de fracties gesteund, op één uitzondering na: de PDI wenste de passage over "verhoging van de kwaliteit van de parlementsverkiezingen' te concretiseren.

Zo stelde de partij voor om planning en uitvoering van de verkiezingen mede in handen te geven van de politieke partijen. Dit om te voorkomen dat de ambtenarij, die "beroepshalve' op de regeringspartij Golkar stemt, zijn eigen favoriet bevoordeelt. De PDI-fractie wenste ook een ontwerpresolutie van die strekking voor te leggen aan het Volkscongres. Tijdens het werkgroepsberaad werd geen overeenstemming bereikt: besloten werd om de PDI-voorstellen te agenderen voor de huidige congreszitting.

Toen congresvoorzitter Wahono (Golkar) vrijdagmiddag tijdens een plenaire zitting de agenda voorlas van de resolutiecommissie, die dit weekeinde bijeen zou komen, bleek het PDI-voorstel afgevoerd, ondanks een schriftelijk memo aan de voorzitter. PDI-woordvoerder Sabam Sirait vroeg met handopsteking het woord, maar Wahono leek dit niet te zien en hamerde af. Daarop togen Sabam en twee fractiegenoten naar de voorzitterstafel om Wahono om opheldering te vragen en was de door de organisatoren zozeer gevreesde interruptie een feit. Wahono oordeelde de PDI-interventie echter "buiten de orde'.

Daarmee was de kous niet af, want tijdens de bijeenkomst van de program- en resolutiecommissies zaterdag en zondag bracht de PDI zijn voorstellen opnieuw ter tafel. In de resolutiecommissie leidde dit tot emotionele taferelen toen de voorzitter een redactieteam samenstelde zonder acht te slaan op de PDI-voorstellen. Daarop regende het PDI-interrupties en verscheurde een PDI-lid demonstratief de vergaderagenda.