Patiënt mag meepraten in zorginstellingen

DEN HAAG, 8 MAART. Patiënten krijgen in de toekomst meer te vertellen in zorginstellingen. Zij krijgen vooral adviserende bevoegdheden. Dat blijkt uit twee wetsvoorstellen die minister d'Ancona (WVC) en staatssecretaris Simons (volksgezondheid) vandaag naar de Tweede Kamer hebben gestuurd.

Het Wetsvoorstel Medezeggenschap Cliënten Zorginstellingen voorziet in de oprichting van cliëntenraden in instellingen. Deze raden waken over de belangen van de patiënten of de bewoners van de instellingen, waarvoor ze een aantal belangrijke bevoegdheden krijgen. Het wetsvoorstel Klachtrecht Cliënten Zorgsector biedt patiënten en cliënten een eenvoudige procedure voor de behandeling van hun klachten. De wet stelt dat alle zorgaanbieders (instellingen en vrij gevestigde beroepsbeoefenaren) een regeling voor klachtbehandeling moeten treffen, waar cliënten terecht kunnen met klachten over hulpverleners. In het uiterste geval zullen klachten openbaar worden gemaakt; een situatie die hulpverleners over het algemeen zullen trachten te vermijden, aldus d'Ancona en Simons.

De positie van patiënten en cliënten in de gezondheidszorg is nog steeds zwak. Het ontbreekt vaak aan mogelijkheden en informatie om zelf goede keuzes te maken. Dit plaatst hen in een afhankelijke positie van de hulpverleners. De overheid probeert daarom zoveel mogelijk waarborgen te scheppen dat zorgvuldig met de belangen van patiënten wordt omgegaan. De bewindslieden van WVC willen prioriteit geven aan de behartiging van het patiëntenbelang.

d'Ancona en Simons vinden dat de wetsvoorstellen kunnen worden gezien als belangrijke pijlers van hun patiëntenbeleid. De Wet Medezeggenschap Cliënten Zorginstellingen betekent een belangrijke verbetering ten opzichte van de huidige situatie. Op dit moment is de medezeggenschap van cliënten slechts in een aantal instellingen geregeld. Veel bejaardenoorden hebben een bewonersraad, psychiatrische ziekenhuizen hebben soms cliëntenraden. In veel andere instellingen zou het gezien de aard van de geleverde zorg wenselijk zijn een cliëntenraad in te stellen om over het patiëntenbelang te waken. Deze blijken hier echter niet of slechts moeizaam van de grond te komen zolang er geen wettelijk kader is. De cliëntenraad heeft behalve instemmingsbevoegdheid bij een aantal zaken ook de bevoegdheidheid om advies te geven, bijvoorbeeld bij het benoemen van directieleden en wijziging van de organisatie.