Missa Solemnis Beethoven: Missa Solemnis door het ...

Missa Solemnis Beethoven: Missa Solemnis door het Chamber Orchestra of Europe en Arnold Schönberg Chor o.l.v. Nikolaus Harnoncourt (Teldec 9031-74884-2)

Candy Dulfer Candy Dulfer: Sax-A-Go-Go (BMG Ariola LC 0116) BERNARD HULSMAN

Lenny Kravitz Are you gonna go my way. (Virgin 7 8752 8 2)

Latin Jazz Nueva Manteca: Bluesongo (Lucho 7706-2). Fra Fra Sound: Kalinha's Serenade (Lucho 7707-2). Distributie: Sony.

Missa Solemnis

Beethovens Missa Solemnis staat bekend als een groots, volgens sommigen zelfs een enigszins schreeuwerig koorwerk. Veel uitvoeringen gaan van hard, harder en hardst. Zo niet die van Nikolaus Harnoncourt op de Teldec verschenen dubbel-cd (verpakt in een ingenieus doosje dat net zo dik is als dat voor één cd) van de uitvoering waarmee Harnoncourt in 1992 de Salzburger Festspiele opende.

In de toelichting zegt Harnoncourt: “Men kan het werk ook vanuit de stilte ontwikkelen. Volgens mij is de Missa Solemnis geen brulstuk, maar een compositie met een zeer gedifferentieerde dynamiek. (-) Ik moet de stem die gehoord moet worden de juiste dynamiek geven en alle andere daaraan aanpassen.”

Op basis van dit uitgangspunt en een afgewogen idee over de snel wisselende tempi, gaf Harnoncourt een in veel opzichten nieuwe visie op deze Mis van Beethoven. De grondhouding van de uitvoering is een soort religieus geïnspireerde ingetogenheid waarnaar Harnoncourt na iedere uitbarsting weer terugkeert. Dat resulteert in een heldere en transparante klank die eerder refereert aan Bach, dan vooruit wijst naar bij voorbeeld Bruckner. Het voortreffelijke, uitgebalanceerde solistenkwartet (Mei, Lipovsek, Rolfe Johnson en Holl) krijgt zo de ruimte om boven het koor uit te komen en het orkest klinkt niet als één massaal brok geluid.

Toch schuwt Harnoncourt ook de extremen niet. Hij heeft aan het op "normale' instrumenten spelende orkest, The Chamber Orchestra of Europe, met opzet moeilijk bespeelbare natuurtrompetten en oude trombones toegevoegd. Want, aldus Harnoncourt, "de hoorbare moeite, de inspanning, ja zelfs het mislukken is een wezenlijk deel van Beethovens manier van componeren.'

Beethoven: Missa Solemnis door het Chamber Orchestra of Europe en Arnold Schönberg Chor o.l.v. Nikolaus Harnoncourt (Teldec 9031-74884-2)

PAUL LUTTIKHUIS

Candy Dulfer

De grote vraag bij Candy Dulfers nieuwe cd is natuurlijk of Sax-A-Go-Go het succes gaat overtreffen van Saxuality, haar eersteling waarvan alleen al in de Verenigde Staten meer dan een half miljoen exemplaren werden verkocht. Aan de titel zal het niet liggen: die is al even melig als de vorige. Ook aan de hoes kan een eventueel gebrek aan succes niet worden geweten: die past precies bij de titel en toont Candy Dulfer als liggende pin-up uit de jaren vijftig met haar koperen liefde in de linkerhand. En als publiciteit hoge verkoopscijfers garandeert, dan moet Sax-A-Go-Go wel in enorme aantallen worden verkocht. Door de talloze interviews op radio, tv, tijdschriften en kranten lijkt het alsof de nieuwe cd al maanden uit is.

En de muziek? Ook die kan een nieuw succes niet in de weg staan. Sax-A-Go-Go is weer een uitgekiende opeenvolging van snelle nummers en een enkel langzaam stuk, waarin Dulfers saxofoon uiteraard de hoofdrol vervult. Net als op de voorganger drukte Ulco Bed als arrangeur, multi-instrumentalist en (mede)-auteur van vijf nummers weer een zwaar stempel op de plaat. Het enige maar niet onbelangrijke verschil is dat alle nummers puntiger, steviger en krachtiger zijn dan die op Saxuality, al klinken ook nu de drums weer wat vlak en mechanisch.

Vier nummers zijn covers, waaronder Pick Up The Pieces dat het origineel van The Average White Band bijna doet vergeten en waarin door een sample van Prince's schreeuw uit Gett Off de afsluiting van Sax-A-Go-Go wordt aangekondigd: het door het genie uit Minneapolis geschreven Sunday Afternoon, een loom nummer dat met zijn ruim acht minuten wat al te lang is uitgesponnen. Aan dit euvel lijden ook de andere, wat langzamre nummers, maar dit wordt meer dan goed gemaakt door spetterende dansnummers, zoals Compared To What, dat is voorzien van de drumpsample uit James Browns Funky Drummer. Niet voor niets heeft vrijwel elke muzikant, van "hard-core'-rappers tot Madonna en George Michael, dit ingenieus wiebelende gedrum inmiddels gebruikt en ook dit keer mist het zijn doel niet. Absoluut hoogtepunt is het titelnummer en huidige single Sax-A-Go-Go, dat zelfs Jamming, waarin Candy Dulfer een saxofoonduel aangaat met haar grote idool, de ex-James-Brown-muzikant Maceo Parker, in de schaduw stelt.

Candy Dulfer: Sax-A-Go-Go (BMG Ariola LC 0116) BERNARD HULSMAN

Lenny Kravitz

De Amerikaanse zanger/gitarist/drummer Lenny Kravitz ontwikkelt zich in de romantische richting. Op zijn nieuwe cd Are you gonna go my way staan voornamelijk ballades en breekbare liedjes. Kravitz, die altijd zijn voorliefde voor het geluid van de jaren zestig en zeventig belijdt, heeft op deze nieuwe plaat minder letterlijk zijn voorbeelden gevolgd dan op Mama Said (1991).

Alleen de single, het titelnummer Are you gonna go my way, heeft het knetterende gitaargeluid van Jimi Hendrix. Het nummer klinkt alsof het met een overstuurd volume is opgenomen en later naar een aanvaardbaar niveau is teruggebracht; de opgepompte bas en drums, de snijdende gitaar en Kravitz' minimale zangpartijen maken het stuwend. Maar behalve dit nummer en het vergelijkbaar opgebouwde Is there any love in your heart ontbreken op deze cd de veroverende songs.

Het slaapliedje Black Girl, het dreinende My Love en het aan Doe Maar herinnerende reggae-deuntje Eleutheria zijn in melodie oninteressant en in uitvoering niet zo afwisselend als Kravitz op zijn eerdere platen was. Het arrangement van de meezinger Believe ("..if you want it, you got it') laat horen hoe hij het kan. Waldhoorn, violen, akoestische en elektrische gitaar voeren een wervelend samenspel dat opbouwt naar een jubelende, met klokkengelui versterkte climax.

Are you gonna go my way. (Virgin 7 8752 8 2)

HESTER CARVALHO

Latin Jazz

Van "latin jazz' bestaan vele varianten, ook in Nederland. De groep Nueva Manteca o.l.v. pianist Jan Laurens Hartong speelt zogenaamde "Cubop', bebop steunend op Cubaanse ritmiek. De acht musici - drie blazers, bas, piano en drie man percussie - spelen al jaren samen en dat is op Bluesongo goed te merken. De arrangementen zitten geramd, geen overgang gaat er mis, de solo's spetteren dat het een lust is. Omdat het repertoire vrijwel geheel uit standards bestaat - Body and Soul of Speak Low van Kurt Weill, wie kent ze niet? - wordt de muziek van Nueva Manteca door slechts één ding bedreigd: te grote perfectie.

De Fra Fra Sound o.l.v. bassist Vincent Henar heeft met dit luxe-probleem nog niet te maken. De groep is in de loop der jaren vaak van samenstelling veranderd en daarmee ook van muzikale richting. Op Kalinha's Serenade lijkt de 'Pararibop' achter de rug en grijpt de groep sterk terug op oude roots, de kaseko- en kawina-muziek uit Suriname. Ook de titel verwijst naar de historie: de Kalinha's vormen de oorspronkelijke Indianen-bevolking. Fra Fra speelt wat minder exact dan Nueva Manteca maar compenseert dat met een prettig soort loomheid, zangerig en dansbaar. Ook wat het repertoire betreft is de band erg zichzelf: op All Blues van Miles Davis na en iets van Dollar Brand, zijn alle stukken van eigen hand. Luister naar de Tuckayana Shout van gitarist Patrick Sedoc en men waant zich even Indiaan. In Amsterdam dan.

Nueva Manteca: Bluesongo (Lucho 7706-2). Fra Fra Sound: Kalinha's Serenade (Lucho 7707-2). Distributie: Sony.

FRANS VAN LEEUWEN