Het "gat van Scapino' is nog niet opgevuld; Jeugddans kwijnt door te laag artistiek niveau

In de Amsterdamse jeugdtheaters stond tijdens de krokusvakantie de jeugddans centraal. Diverse dansgezelschappen uit Nederland en België traden op met bekend, maar ook nieuw werk.

“Waarom zeggen ze niets?” vraagt een meisje. “Hier vind ik niks aan.” Zij geeft daarmee haarfijn de scheidslijn aan tussen het florerende jeugdtoneel en de kwijnende jeugddans in ons land. Kan louter beweging een kind dan niet boeien? Onzin. Alleen zijn er, vooral voor de kleintjes, te weinig choreografieën van een behoorlijk artistiek niveau.

Vroeger was er voor de jeugd het Scapino Ballet, maar dat richt zich tegenwoordig uitsluitend op volwassenen. Er ontstond een gat in de jeugddansmarkt dat nog steeds niet is opgevuld. Toch hebben de meeste gezelschappen uit het "normale' circuit, repertoire in huis dat ook geschikt is voor jongeren.

Groepen als het Folkloristisch Danstheater, Djazzex en Jacqueline Knoops en Dansers treden ook op voor scholieren. Introdans heeft voor het jeugdige publiek een aparte afdeling, Introdans Educatief. Daarnaast zijn er echter ontelbare gezelschappen die met of zonder financiële steun van de overheid een plakje van de jeugddanskoek proberen te bemachtigen.

Bij de voorstellingen die ik de afgelopen week bijwoonde verbaasden mij vooral de tamme reakties van het jonge publiek. Zelf klom ik als kind uit enthousiasme boven op mijn stoel, gilde van angst en huilde van verdriet. De kinderen van nu antwoorden op de vraag hoe zij het vinden: “Oh, best leuk.”

In het Polanentheater trad Corpus (1988) op. Dit mini-gezelschap - bestaande uit de danseres Marley Eltz en de acrobaten Vincent Michels en Roland Ikelaar - brengt op acrobatiek gebaseerd bewegingstheater. In Een ander oog wordt het verhaal verteld van een drachtige zebra die een jong baart. Eerst worden beiden aangevallen door een luipaard, het jong daarna door twee jagers. De grondpatronen zijn eenvoudig. Van het povere dansmateriaal is het acrobatische deel het sterkst. Wel wordt er consciëntieus gewerkt en de kostuums en de make-up zijn schitterend. De gebeurtenissen worden gezien door het oog van de dieren. De natuurlijke vijand is te weerstaan, de mens echter niet. Het noodlot overkomt je. Verder commentaar ontbreekt. Ik heb moeite met die boodschap. De kinderen zien meteen dat moeder zebra door een man wordt gespeeld en geeuwen luidruchtig als de spanningboog verslapt. Achteraf blijkt het een van de betere voorstellingen voor het kleine grut te zijn.

In Polanen zag ik ook Danstheater Arena. De artistiek leidster Kim van der Boon heeft met Zwervers een redelijke dansvoorstelling gerealiseerd, maar het thema zwerfkinderen kon ik er niet in ontdekken. Aan de buitenmuur van de Canon-galerie in de Leidsestraat hangt een hartverscheurende foto van zo'n jongen. Die keurig gewassen en lief met elkaar spelende dansertjes zijn mijlen ver verwijderd van de onderwereld waarin een echt zwerfkind leeft.

De Krakeling bracht de sterkste delen uit Batoe Badaong / Batu Badaun, van Colors Amsterdam Dance Theatre. Een verstandige beslissing. De produktie is gebaseerd op een Moluks-Indische legende en wordt uitgevoerd in een soort mengeling van etnische dans en jazzdans. Helaas zijn de choreografie en de danstechniek onder de maat.

Pieter de Ruiter bracht in de Meervaart de première van zijn eerste jeugdvoorstelling. De Zilveren Zwaan is een geabstraheerde versie van het sprookje van Het Lelijke Jonge Eendje. Alleen de krachtige solo in het begin en het lyrische duet aan het einde zijn geslaagd. Een dramaturg zou wonderen doen.

Dat de Belgische choreografe Ria de Corte in de Brakke Grond mee kon draaien in de publiciteitsmolen van de jeugddansweek, was meegenomen. Haar dansstuk La mer a soif (voor veertien-plussers) heeft het verlangen als thema. Op muziek van Wagner speelt eerst een in rood fluweel geklede vrouw met kunstsneeuw. Daarna laten vier meisjes in geruite minirokjes een flink aantal bromtollen draaien op repetitieve muziek en kliederden zij zich onder met een gebakje op de zwijmelende song Only You. Gehuld in jas en baret schreeuwen zij onder begeleiding van een draaiorgel in een stel microfoons en eindigen zittend op de grond in zwarte doorzichtige tuniekjes. Er is slechts één danser bij. De saaie voorstelling deed mij naar mijn bed verlangen.