Utrecht: afkicken of cel voor verslaafden

UTRECHT, 5 MAART. De Utrechtse politie wil criminele verslaafden laten kiezen tussen afkicken of de cel. De aanpak zou moeten gelden voor de "top-vijftig' van verslaafden die herhaaldelijk worden opgepakt voor diefstal en inbraak.

Dit staat in een vertrouwelijke concept-nota "Drang en Drugs' die op 12 maart wordt besproken tijdens een bijeenkomst op het Utrechtse stadhuis met vertegenwoordigers van gemeente, politie, justitie, hulpverlening en de ministeries van WVC en justitie. Een voorwaarde voor de nieuwe aanpak is dat het aantal cellen wordt uitgebreid. Nu worden verslaafden na het opmaken van een proces-verbaal wegens het cellentekort meestal meteen weer vrijgelaten.

Verslaafden die zich schuldig hebben gemaakt aan opiumwetdelicten of geweldsmisdrijven zouden niet in aanmerking komen voor de keuzemogelijkheid. De aanpak is vooral bedoeld voor meerderjarige verslaafden die met inbraken en diefstallen bij herhaling voor overlast zorgen in het winkelcentrum Hoog Catharijne. Als zij binnen een jaar vijf keer zijn opgepakt, worden zij voor de keus gesteld. Als de betrokkene behandeling weigert, blijft hij in voorlopige hechtenis. Er zou een "motivatiecentrum' moeten komen dat de begeleiding verzorgt van de verslaafde die voor afkicken kiest. Als hij zijn behandeling afbreekt, wacht hem alsnog de cel.

Het Utrechtse voorstel is niet nieuw, zegt E. Fromberg, medewerker van het Nederlands Instituut voor Alcohol en Drugs (NIAD). Nu al krijgen verslaafden tijdens hun berechting vaak de kans om voor een behandeling te kiezen. In het Utrechtse voorstel "worden alle instrumenten nog eens opgesomd die we nu al hebben', aldus Fromberg. “Het is alleen maar een herleving van de oude diskussie dat het allemaal zo erg wordt en dat we er iets aan moeten doen.”

Sinds vier jaar kunnen verslaafden in Amsterdam al kiezen tussen een kliniek of berechting, maar Fromberg is "sceptisch" over de resultaten. Van degenen die een behandeling ondergaan, wordt ongeveer een kwart clean. “Maar de vraag is hoe lang ze dat blijven”, aldus de NIAD-medewerker. “Ik ben niet echt tegen die aanpak, maar we moeten niet doen alsof we de steen der wijzen hebben gevonden. Als dwang ergens ter wereld zou werken, dan hadden we dat inmiddels wel gemerkt.”

De oprichting van een motivatiecentrum betekent voor Fromberg “meer van hetzelfde. Het houdt de hulpverleners van de straat. Dertig jaar lang hebben we geprobeerd om het probleem met meer hulp op te lossen, maar dat heeft weinig opgeleverd.” Fromberg bepleit een "radicaal andere aanpak: een of andere reguliere verstrekking van heroine aan degenen die het echt willen. In de huidige situatie worden er alleen maar gigantische bedragen aan zwart geld gegenereerd bij mensen bij wie ik het liever niet zie.”