NEEDLES AND PINS

Zeg ”Sonny Bono' en gegarandeerd dat je onthaald wordt op hetzelfde soort zelfvoldane gegrinnik dat vroeger in studentenbioscopen als de geur van een ziekbed uit de zaal opsteeg zodra Joseph Luns (mini-snorretje, verbaasde wenkbrauwen, dichtgeknepen luchtpijp) in beeld verscheen.

Maar het moet gezegd, hij heeft het er naar gemaakt, Sonny. Met zijn tot zeilbreedte uitlopende broekspijpen, gegespte plateau-schoenen, Afghaanse vestjes en zijn van het hoofd van een twaalfjarig meisje gesnoeide pagekapsel (dat hem ouder en vooral kaler deed lijken dan hij in werkelijkheid was), zag hij eruit als een door Benny Hill gespeelde hippieparodie. Hij heeft er zelfs om gevraagd, Sonny, in de titel van zijn solosingle uit 1965, Laugh At Me, geschreven nadat hem ergens, wegens geen stropdas, de toegang was ontzegd: “I'll make that other cheek mine, and maybe the next guy, that don't wear a silk tie, he can say ”hi!' instead of ”why?' ”

Sonny, ware naam Salvatore Bono, de Verlosser van de mannennek, had, voor hij en Cher, dankzij ”I Got You, Babe', de Romeo en Julia, of, qua pony en make-up, de Caesar en Cleopatra van de flower power werden, al tien tropenjaren in de zoutmijnen van de platenindustrie achter de rug; als plugger, producer, repertoiremanager en songschrijver. Onder meer voor het Specialty-label, waar hij eind jaren vijftig voor het eerst in contact kwam met Jack Nitzsche, een leeftijdgenoot die zich zou ontwikkelen tot een van de meest veelzijdige en invloedrijke figuren in de coulissen van de rock 'n roll: als rechterhand van Lee Hazlewood, als arrangeur van de grootste hits van Phil Spector (waarop ”onder-assistent promotie' Sonny af en toe tamboerijn mocht spelen), als producer en als schrijver van filmmuziek. Maar al Nitzsche's overige verdiensten voor de popmuziek zijn bij elkaar, om met Thomas van Aquino te spreken, niet meer dan ”een bosje stro' vergeleken bij de song die hij begin jaren zestig samen schreef met Sonny: Needles And Pins. De eerste versie op plaat is van Jackie DeShannon, een blonde zangeres en songschrijfster uit L.A. van het type ”buurmeisje- bij-wie-een-man-na-twintig-jaar- rusteloos-de-Graal-gezocht-te- hebben-uiteindelijk-het-geluk- vindt', maar de definitieve is de hitversie van The Searchers uit 1964. Er zijn misschien tien ultieme popsongs in de wereld, allemaal duren ze drie minuten of minder, en dit is er één van.

Om te beginnen is de als een klokkenwinkel om middernacht zo vrolijk rinkelende gitaarriff, waar Needles And Pins aan is opgehangen, de bakermat van het geluid van alle rock die maar even zweemt naar folk, van The Byrds tot R.E.M. en verder. Twee tellen van het intro zijn genoeg om het hele lied, hoe het klinkt, waar het over gaat en vooral ook alle keren dat je het in je leven hoorde, haarscherp in de herinnering te roepen. Maar het meest briljant is, in al haar eenvoud, de tekst. En daarin gaat het om de herinnering.

Je had jezelf er net zo'n beetje van weten te overtuigen dat je haar bent vergeten en dan kom je haar toevallig tegen en zakt je maag tot tussen je knikkende knieën en verandert je hart in een speldenkussen. Je praat als in shock. “I saw her today / I saw her face / It was the face I loved / and I knew I had to run away / And get down on my knees and pray / That they'd go away / But still they begin / Needles and pins' (spreek uit: pinza).

In het tweede couplet is het thema, van de weeromstuit, wraak. ”Let her go ahead,' denk je, ”And take his love instead. / And one day she will see / Just how to say please / And get down on her knees.' Mogen ze haar gaan steken, de gloeiende naalden en speldepunten van het verlies. Maar veel troost biedt dit vooruitzicht niet. Niet zolang je zelf nog als oud speelgoed in de handen van een driftig kind uit elkaar valt zodra je haar ziet. “Why can't I stand up and tell myself I'm strong?” wordt er dan ook in de brug van het lied gevraagd. “Because...” - maar in dat onnozele voegwoord werd door de componisten zoveel opgekropte emotie genvesteerd dat het - wanneer de zanger er de kracht voor heeft weten te verzamelen - niet alleen de verbinding met de eraan voorafgaande vraag verbreekt, maar bovendien de betekenis van het eerste couplet, dat nu herhaald wordt, totaal overhoop gooit. Nu is het ”Because / I saw Her today / I saw her Face / It was the face I loved / And I knew I had to run away / And get down on my knees and pray / But still they begin.' En opeens begrijp je dat alles nog moet beginnen. Hij ziet haar voor het eerst. En de indruk die zij op hem maakt is zo verpletterend dat hij onder alle opwinding en verlangen, het vooruitzicht van de verovering, nu al, voordat hij nog maar haar naam heeft gevraagd, de bittere wroegingspijn van het toekomstige verlies kan voelen. Op het moment dat, wie het ook is, hier met de wanhopige nadruk van een moeder wier kind net één ”waarom' te ver gevraagd heeft, ”because' zingt, komen oorzaak en gevolg, voorgevoel en herinnering, samen te vallen.

En Sonny Bono, de huidige burgemeester van Palm Springs, die onlangs in goede gezondheid zijn achtenvijftigste verjaardag vierde, rekt zich uit in zijn ligstoel, knipoogt tegen de zon, klopt even op zijn buik en grinnikt, voldaan.