Het tweede leven van het waardepapier

AMSTERDAM, 5 MAART. Sommige aandelen en obligaties leiden, nadat ze feitelijk ongeldig zijn geworden, een tweede leven als decoratief en zeldzaam waardepapier. Ze geven al lang geen recht meer op dividend of rente, maar kunnen desalniettemin nog steeds in koers stijgen. Er zijn zelfs effecten die in hun tweede leven vele malen meer waard zijn dan tijdens hun eerste leven.

Dat laatste geldt voor een zogeheten recepisse (een voorlopige obligatie) van de Vereenigde Oost-Indische Companie (V.O.C), gedateerd Middelburg 1739. De uitgiftekoers bedroeg destijds 1200 gulden en het stuk gaf jaarlijks recht op 2,5 procent rente. Dit waardepapier staat in een veilingcatalogus met oude effecten vermeld met als inzetprijs 6000 gulden.

In het vergadercentrum van het Centraal Station in Amsterdam wordt morgenmiddag voor de tweede keer een veiling en beurs voor oude effecten gehouden. De organisatoren, B. Rietveld en K. Monen, die deze gebeurtenis "De dag van het oude aandeel' hebben gedoopt, verwachten meer dan honderd geïnteresseerden en hebben al veel verkocht middels schriftelijke biedingen.

In totaal zijn zo'n 450 effecten uit alle delen van de wereld door een stuk of twintig handelaars/verzamelaars aangeboden ter veilig. De meeste stukken zijn ingezet op prijzen tussen de 40 en 200 gulden. Tijdens de beurs die na veiling wordt gehouden, zijn ook oude effecten te koop voor een paar gulden. “Dat zijn bij voorbeeld Franse, Russische en Hongaarse stukken waarvan toentertijd enorme oplages zijn aangemaakt”, zegt Rietveld van het Eerste Nederlandsche Oude Effecten Antiquariaat.

Duitsland is de bakermat van effectenverzamelaars. Daar worden al tientallen jaren veilingen en beurzen gehouden en zijn tienduizenden verzamelaars actief. In Nederland begint deze hobby, vooral bij mensen die werkzaam zijn bij financiële instellingen, langzaam aan populariteit te winnen, volgens Rietveld.

Een vorm van industriële archeologie noemt Rietveld het verzamelen van oude effecten. De catalogus laat zich in die zin lezen als een geschiedenisboekje. Van sectoren zoals de spoorwegen en de (stoom)scheepvaart en die in hun prille begintijd een grote kapitaalbehoefte hadden en van banken zijn veel oude effecten te zien.

Niet alleen het stuk van de V.O.C. is meer waard dan toen het nog geldig was, ook het nog geldige aandeel DAF moet op de veiling als stuk papier meer opbrengen dat op de nabijgelegen effectenbeurs. Daar noteert het aandeel 35 cent. Op de veiling wordt dit zakelijke stuk papier, waarop de handtekening van Cor Baan prijkt, ingezet op 45 gulden.