Blinde sjeik geestelijk leider voor moslim-extremisten

Een “islamitische agent voor de verdrukten”, zo noemt de blinde Egyptische prediker sjeik Omar Abdel-Rahman zichzelf. “Rebellie tegen corrupte tirannen” luidt zijn boodschap, en die preekt hij in twee kleine moskeeën in New York en Jersey City voor enkele honderden toegewijde volgelingen, onder wie Mohammed Salama, verdachte van de bomaanslag op het World Trade Centre, en El Sayid Nosair, die gevangen zit in verband met de moord in New York op de extreem-rechtse rabbijn Meir Kahane, in 1990. Maar tegelijk heeft hij in Egypte miljoenen aanhangers, die zijn stem horen op de cassettebandjes die het land worden binnengesmokkeld.

Omar Abdel-Rahman (54) is tevens de geestelijk leider van duizenden moslim-extremisten die onder het vaandel van bewegingen als El-Gama'a el-Islamiyya, de Islamitische Groep, of El-Jihad, Heilige Oorlog, in Egypte gewelddadig campagne voeren voor de invoering van een islamitisch bewind. De Egyptische autoriteiten beschuldigden hem ervan te hebben aangezet tot de moord op president Anwar Sadat, in 1981, maar hij werd uiteindelijk vrijgesproken. De jaren tachtig bracht hij beurtelings in de gevangenis of in huisarrest door. In 1990 wist hij echter via het geestverwante Soedan op een toeristenvisum de VS binnen te komen.

De Egyptian Gazette publiceerde onlangs passages uit zijn op cassetteband opgenomen preken. “U (jonge moslims) hebt een overeenkomst met Allah gesloten om de heilige oorlog voort te zetten tot u erin slaagt de overwinning voor zijn godsdienst veilig te stellen. Dus, trekt u niet terug, geeft niet toe aan verleidelijke concessies, wees niet bang voor de woede van deze mensen (de regering) en onderdrukking, zolang uw trouw de verwezenlijking betekent van hetzij overwinning hetzij martelaarschap. Breng deze vijanden van Allah overal en in elke hoek van het land uw dodelijke slagen toe tot u elke hoek hebt bevrijd uit handen van de kleinzoons van apen en varkens, die zijn gevoed aan de tafels van de zionisten, communisten en kolonialisten.”

Sjeik Omar Abdel-Rahman creëert met zijn preken een sfeer waarin geweld - tegen regeringsobjecten, tegen toeristen, tegen kopten, in Egypte dan wel elders - een voor de hand liggende optie wordt, zonder dat van een feitelijke organisatie sprake hoeft te zijn. Veel van de recente aanslagen op toeristen waren niet of nauwelijks georganiseerd: een jonge man trekt een mes en verwondt een bezoeker, twee mannen openen het vuur op een bus. Geweld tegen kopten wordt geïnstigeerd door enkele radicalen, die op het islamitisch gemoed van gewone burgers inwerken. De Egyptische minister van binnenlandse zaken, generaal-majoor Abdel Halim Moussa, sprak deze week in een vraaggesprek met Le Figaro van “werklozen en zwakzinnigen”. Hij gaf het voorbeeld van een man die ermee akkoord was gegaan voor ongeveer 25 gulden het vuur te openen op een toeristenbus en daarmee letterlijk zijn nek te riskeren.

Minister Moussa deed trouwens in datzelfde vraaggesprek de rol van sjeik Abdel-Rahman geringschattend af als die van “de lokale Robespierre”. Maar die houding stemt niet helemaal overeen met de bijzonder grote Egyptische woede over de publikatie van delen van een vraaggesprek met de sjeik in een Saoedische krant in januari. De Saoediërs voelden zich genoodzaakt de hoofdredacteur van de krant naar huis te sturen en een “Verontschuldiging aan President Hosni Mubarak, het Egyptische Volk en de Regering van Egypte” te publiceren.

Egypte wil ook graag dat de Amerikaanse autoriteiten sjeik Abdel-Rahamn uitwijzen, zij het, volgens diplomaten, niet naar Egypte, en een desbetreffende procedure is inderdaad op gang gebracht. De immigratiedienst heeft al een jaar geleden zijn green card ingenomen. Zij baseert haar zaak tegen de sjeik op het argument dat hij bij zijn binnenkomst valse argumenten heeft gebruikt: hij had onder andere verzwegen dat hij een polygamist was en dat hij in Egypte schuldig was bevonden aan het vervalsen van een cheque. Bovendien onderzoekt de FBI beschuldigingen dat hij opdracht heeft gegeven tot drie moorden in de VS.