Turkije wil dat de VS langer in Somalië blijven

ANKARA, 4 MAART. Turkije heeft voorgesteld de tweede fase van de VN-operatie in Somalië twee maanden uit te stellen omdat de orde in dit door interne strijd verscheurde Afrikaanse land nog bij lange na niet is hersteld.

Het oorspronkelijke plan was dat een VN-macht (UNOSOM II) op 8 maart de onder Amerikaans bevel staande en door Amerikaanse troepen gedomineerde multinationale troepenmacht (UNITAF) in Somalië zou aflossen. De Turkse generaal Çevik Bir is inmiddels benoemd tot commandant van UNOSOM-II. Eveneens zijn 309 Turkse militairen in Somalië gelegerd. De Amerikanen op hun beurt willen zich in principe zo snel mogelijk uit Somalië terugtrekken.

Na een inspectiebezoek de afgelopen maand aan Somalië liet generaal Bir weten dat met name de taak van UNITAF om de strijdende stammen van hun zware wapens te ontdoen, nog niet is afgerond. Een langer verblijf van de Amerikaanse troepen in Somalië achtte hij dan ook noodzakelijk voordat de nieuwe 28.000 man sterke VN-troepenmacht kan proberen de vrede te herstellen.

Turkije heeft bij monde van zijn ambassadeur bij de VN, Mustafa Aksin, inmiddels aangedrongen op een verlenging van de Amerikaanse aanwezigheid in Somalië, dat als gevolg van de burgeroorlog eveneens met een hongersnood kampt. Ook secretaris-generaal Boutros Boutros-Ghali kwam gisteren met het voorstel om de commando-overdracht naar 1 mei te verschuiven. Boutros-Ghali wees er eveneens op dat de ontwapening van de vele Somalische strijdgroepen nog nauwelijks is begonnen. De Veiligheidsraad van de VN moet zich nog over de kwestie uitspreken.

Dat de VN generaal Bir aan het hoofd hebben geplaatst van de VN-vredesmissie in Somalië wordt in Ankara gezien als een uitvloeisel van de leidende rol die Turkije sinds het uiteenvallen van de Sovjet-Unie in de regio vervult. Hierdoor is het internationale aanzien van Turkije gestegen, waarvan de benoeming van Bir een uiting is.

Het sterkt Ankara bovendien in zijn streven om in 1996 toe te treden tot de Veiligheidsraad, die nu bestaat uit vijf permanente en tien roulerende leden. In de Turkse pers wordt gesuggereerd dat nu er wordt gepraat over Japan en Duitsland als nieuwe (semi-) permanente leden er in wezen een nieuwe situatie is ontstaan, wat Turkije de mogelijkheid geeft om ook zijn gewicht in de schaal te leggen. De benoeming van generaal Bir tot commandant van UNOSOM II verschaft Turkije bovendien meer toegang tot de VN.