OVERSTROMINGEN JAVA

Een foto van een overstroming op Java (NRC Handelsblad, 17 februari) bracht mij terug in de tijd.

Het onderschrift van de foto eindigde als volgt: “Milieu-deskundigen wijten de jaarlijks verergerende moesson-schade aan de vergaande ontbossing van Java”. In de jaren vijftig, werd in de Groene Amsterdammer een polemiek gevoerd tussen een Wagenings hoogleraar, ik meen Baas Becking, en de uit Indonesië teruggekeerde bestuursambtenaar (later minister en burgemeester van Amsterdam), dr. I. Samkalden. De Wageninger merkte de beginnende ontbossing op Java op en meende dat dit land zo naar de bliksem ging. Zijn opponent zag meer dan bossen en vond, dat voor Indonesië de vrijheid zwaarder telde dan die ongelukkige ontbossing.

Natuurlijk had Samkalden gelijk, maar ik moet toch vaak aan die Wageningse profetie, die even kortzichtig als vooruitziend was, terugdenken.

Ik lees bijvoorbeeld over de onbekommerde houtkap door Japanse bedrijven op Kalimantan. Niets bijzonders want het gebeurt in de gehele Derde wereld. Maar ik lees ook in "Internationale Samenwerking', maandblad van de Voorlichtingsdienst Ontwikkelingssamenwerking, dat er in Indonesië plannen ontwikkeld worden om de bosbouw, die in de koloniale tijd zo verwaarloosd is, grondig aan te pakken. Althans woorden van die strekking. Natuurlijk is iedere positieve verwijzing naar een koloniaal verleden uit den boze, maar feiten kunnen geverifieerd worden. Het boswezen in het vroegere Nederlands Indië werd voortreffelijk beheerd en was eerder op instandhouding van het houtbestand gericht dan op exploitatie.