Hoog tijd om Vlaanderen te ontdekken

De jongste ontwikkelingen in België zijn van groot politiek belang. België dat 150 jaar een centraal geregeerde eenheidsstaat was, is in snel tempo aan het uiteenvallen. Er is een proces van federalisering gaande, waarbij slechts enkele bevoegdheden nog op centraal niveau zullen worden uitgeoefend. Naar het oordeel van de Vlaamse minister-president Van den Brande is de huidige staatshervorming niet de laatste, en zal in de toekomst in België niet meer van een federale structuur, doch van een confederale structuur sprake zijn. Dit betekent dat de soevereine staat België ophoudt te bestaan en vervangen wordt door twee nieuwe soevereine staten: Vlaanderen en Wallonië.

Het heeft er de schijn van dat deze belangrijke ontwikkelingen vlakbij onze zuidergrens nog op geen enkele wijze tot de regering van het koninkrijk der Nederlanden zijn doorgedrongen. Daarmede staat haar houding in schril contrast tot die van de regering van de Franse republiek. Op 7 en 8 januari 1993 bracht de Waalse minister-president Spitaels een officieel bezoek aan Frankrijk, waar hij werd ontvangen door president Mitterrand en de oud-premiers Rocard en Barre. Uit het gewicht van dit gezelschap wordt wel duidelijk hoe serieus Frankrijk de ontwikkelingen in België neemt.

De eervolle ontvangst van Spitaels te Parijs vormt onderdeel van Frankrijks wens zijn invloed in België te vergroten. Langs directe politieke weg kan dit geschieden, doch ook langs niet-politieke wegen, waarvan de economische niet de minst belangrijke is. Wat de economische penetratie van Frankrijk betreft, zijn de volgende ontwikkelingen te signaleren. De twee grootste holdings in België, de Generale Maatschappij en de Groep Brussel Lambert (GBL) worden door Frans kapitaal gedomineerd. Frans kapitaal controleert economische sleutelsectoren, zoals de energie (Electrabel), het vastgoed en de bouw (Tractebel), de wapenindustrie (FN, PRB, Acec), de telecommunicatie (Alcatel). Van de tien sterkste holdings in België zijn er acht in handen van Franstaligen. De Franse staat is via Air France (noodlijdend) de baas in Sabena (evenzeer noodlijdend). Zeer sterk is ook de Franse aanwezigheid in de audio-visuele sector.

Gezien de verwevenheid van staat en bedrijfsleven in Frankrijk, moet worden aangenomen dat via economische penetratie een politieke machtspositie wordt nagestreefd. De vraag rijst wat hierop het Nederlandse politieke antwoord is. Naar het mij voorkomt heeft de Nederlandse regering zelfs nog niet het begin van een concept-reactie geformuleerd. Het wordt tijd dat dit gebeurt. Het kan ons niet onverschillig laten wat acht kilometer ten zuiden van Roosendaal gebeurt. Wat de Franse regering belangrijk acht, mag de Nederlandse regering niet beneden haar waardigheid achten. De belangen van het Nederlandse volk zijn er mee gemoeid. Het zou van groot belang zijn als de Vlaamse minister-president - het Bruto Nationaal Produkt van Vlaanderen is groter dan dat van Noorwegen - bij zijn bezoek aan Nederland op 25 maart van een uitgewerkt Nederlands standpunt kennis kan nemen.