Grachtengordel speelt geen rol in miljonairbestand

UDEN, 4 MAART. Het is kennis waar behalve inbrekers, verkopers van Jaguars en effectenportefeuilles weinig mensen iets mee kunnen. Maar leuk om te weten is het antwoord op de vraag waar de meeste miljonairs van Nederland wonen wel.

Bij de belastingdienst of het bevolkingsregister hoef je om deze privacy-gevoelige materie niet aan te kloppen. In het Brabantse Uden is echter een adres waar die kennis voorhanden is. De sociaal-geograaf drs. J. van Hezewijk beschikt over een bestand van "miljonairs en vermogenden' dat door insiders als een goudmijntje wordt beschouwd. Van Hezewijk houdt zich al sinds zijn studietijd in Nijmegen bezig met de het reilen en zeilen van de vermogenden in Nederland. Hij is onder meer auteur van: "De Top-elite van Nederland' en het onvermijdelijke vervolg "De netwerken van de Top-elite'.

Dat zijn boeken waarin hij de verbindingen tussen het wereldje van de financieel machtigen van Nederland blootlegt. Op hun terrein waren het pionierswerkjes en zelfs kleine bestsellers, die enkele jaren geleden behoorlijk geld in het laatje brachten. Omdat de schoorsteen echter moet blijven roken heeft Van Hezewijk de omvangrijke adressenbestanden die hij voor zijn sociologisch werk had aangelegd inmiddels aangewend voor commerciële doelen. De sociaal-geograaf is, oneerbiedig gezegd, adressenboer geworden. Via zijn bedrijfjes Elite Mail en Elite Netwerk Research stelt hij op verzoek van bedrijven netwerk-rapporten samen, maar verkoopt hij vooral adressenbestanden van Nederlandse miljonairs en vermogenden.

Ruim 125.000 vermogende Nederlanders heeft de Udenaar met titel en adres in zijn computer zitten. Hij heeft ze naar eigen zeggen verzameld door het combineren van handboeken en telefoonboeken en gaat er geheel volgens de regels van de privacy-wetgeving mee om. De huishoudens in zijn bestand worden op de hoogte gebracht van het feit dat ze geregistreerd staan. Wie daar bezwaar tegen maakt kan worden geschrapt. Zijn ervaring is dat weinigen dat willen. Slechts vijf procent maakt van de mogelijkheid gebruik.

De 125.000 zijn de mensen in Nederland die meer dan 300.000 gulden bruto per jaar verdienen. Uit dat bestand valt een sub-categorie miljonairs te lichten: de personen die dat inkomen al minstens tien jaar verdienen. Van dergelijke miljonairs staan er in Van Hezewijks computer 30.000 geregistreerd. Het CBS (jaarboek 1993) telt er in Nederland 39.300. Van Hezewijk claimt dan ook niet volledig te zijn, maar wijst erop dat ook het CBS dat niet is. “In de markt gaat men uit van een bestand van 80.000 Nederlandse miljonairs. Het CBS werkt ook maar aan de hand van gegevens van de belastingdienst. Er is veel rijkdom verstopt in Nederland.”

De Udense socioloog heeft dus naar eigen inschatting iets meer dan eenderde van de Nederlandse miljonairs in zijn bestand. Het zijn de "werkers' onder de rijken. Nederlanders die door een erfenis miljonair zijn zitten er niet in, netzomin als mensen die "toevallig succesvol zijn in hun beroep'. Van Hezewijk: “Maar wij hebben dus wel de invloedrijkste personen met geld in Nederland, zodat een rangordening van gemeentes en wijken op miljonairs ook een rangorde van invloed is.”

Van Hezewijk heeft op verzoek twee hitlijsten samengesteld. Een van "rijke gemeenten' en een van "rijke wijken'. Bij de laatste lijst gaat het dus om de goudkusten van Nederland. Maar met dien verstande dat er om privacy-redenen bij de samenstelling is uitgegaan van een minimum-aantal van 100 adressen (100 afgiftepunten van PTT binnen een postcodewijk). Dat daarin Nederlands bekendste rijkste gemeenten op een prominente plaats figureren zal niet verbazen. Wassenaars topwijk Duinauwe (waar onder meer prinses Christina woont) verslaat overduidelijk de wijk Lisseven in Waalre (waar veel ex-Philips-managers zijn neergestreken). Van Hezewijk vindt de aanwezigheid van een Rotterdamse wijk in de top-10 nog het meest opvallend. “De rijken wonen daar kennelijk zeer geconcentreerd”, stelt hij. “Wijken in plaatsen als Amsterdam en Den Haag scoren vele lager. Daar zijn de leuke plekjes kennelijk kleiner. Reden waarom ook de Amsterdamse grachtengordel geen prominente rol speelt.”

Op de ranglijst van Nederlandse gemeenten is de eerste plaats van Rozendaal enigszins geflatteerd vanwege het kleine aantal postadressen (428). “De echte eerste plaats is voor Bloemendaal”, vindt Van Hezewijk. Het feit dat Nederlands grote steden op de ranglijst steevast een zeer lage plaats innemen mag eigenlijk niet verrassen. De rijkdom van de bewoners van de goudkusten valt weg tegen die van de vele duizenden modaal- en minder verdienenden in de stad. Er zijn slechts acht middelgrote gemeenten (30.000 inwoners) die op de top-100 voorkomen: De Bilt, Bussum, Zeist, Renkum, Amstelveen, Voorburg, Soest en Huizen.

De posities van de grote steden (met tusen haakjes de geregistreerde miljonairs): Nijmegen 162, Apeldoorn 220 (285), Enschede 231 (267), Den Haag 249 (788), Breda 250 (230), Arnhem 267 (237), Rotterdam 356 (830), Groningen 380 (249), Eindhoven 420 (263) en Amsterdam 430 (967) en Utrecht 468. Waarbij opvalt dat Amsterdam in ieder geval kan bogen op het grootste aantal miljonairs in Nederland.