Inenting van baby's tegen meningitis

ROTTERDAM, 3 MAART. Kinderen die na 1 april worden geboren zullen worden ingeënt tegen meningitis (hersenvliesontsteking) veroorzaakt door de bacterie Haemophilus influenzae B. Daarmee verdwijnt deze beruchte, soms dodelijk verlopende infectieziekte echter niet van het toneel. Haemophilus influenzae B (HIB) veroorzaakt een kwart van alle hersenvliesontstekingen. Vooral de meningokokken- en in mindere mate de pneumokokken en een aantal andere bacteriën zijn de veroorzakers.

“HIB-vaccinatie zal de meningitis bij jonge kinderen tot 5 jaar beperken, want daar is HIB verantwoordelijk voor de helft van de gevallen. HIB-vaccinatie voorkomt jaarlijks ongeveer 700 ernstige infectieziekten. Naast meningitis zijn dat bloedvergiftiging, long- en oorontstekingen, strotteklepontsteking en ontsteking van het onderhuidse bindweefsel.” Aldus de kinderarts dr. H.C. Rümke, hoofd van het Medisch Centrum Immunisaties bij het Volksgezondheid en Milieuhygiëne (RIVM) in Bilthoven.

De kinderen krijgen de HIB-vaccinatie samen met de DKTP-prik tegen difterie, kinkhoest, tetanus en polio. Rümke: “Maar het HIB-vaccin is nog niet aan het DKTP-cocktail toegevoegd. De kinderen krijgen de ene vaccinatie in hun linkerarm en de andere in hun rechterarm. Of in de benen. We gaan wel onderzoeken of het HIB-vaccin zonder problemen aan de cocktailprik kan worden toegevoegd.” Beide prikken worden op een leeftijd van 3, 4 en 5 maanden gegeven en een half jaar later nog eens herhaald. Pas na die serie van vier vaccinaties is het kind volledig en langdurig beschermd.

Deze vaccinatie in het kader van het Rijksvaccinatieprogramma wordt betaald uit de AWBZ. Ouders die hun oudere kinderen tegen HIB willen laten vaccineren kunnen ongeveer vanaf april bij de huisarts terecht. Het vaccin is nu nog niet beschikbaar. Kinderen ouder dan een half jaar moeten nog drie prikken hebben - ouder dan een jaar hebben ze aan één prik genoeg. Zo'n vaccinatie op eigen initiatief kost 70 gulden per dosis. Rümke: “Vaccinatie van kinderen ouder dan vier jaar heeft geen zin meer. Van het totale aantal ernstige HIB-infecties treedt nog maar 5 procent na het vijfde levensjaar op.”

De HIB-vaccinatie zal naar schatting 5 tot 10 jonge kinderen per jaar het leven sparen. Rümke: “De kostenbesparing zit in de beperking van vele drie weken durende ziekenhuisopnamen, waarvan veel dagen op de intensive care worden doorgebracht, maar vooral in het jaarlijks voorkomen van 20 tot 30 ernstige complicaties zoals doofheid.” De besparing wordt op zes miljoen gulden geschat.

Meningitis is vooral berucht omdat vaak kinderen het slachtoffer zijn en de eerste verschijnselen niet veel verschillen van een onschuldig griepje: hangerig, lusteloos, hoofdpijn, braken en koorts. Artsen hebben vaak moeite met het herkennen, vooral als ze de situatie op afstand proberen te beoordelen. In een tijd van enige uren kan de ziekte veel ernstiger worden. Het patiëntje kan stuipjes krijgen, korte tijd het bewustzijn verliezen of op een vreemde manier verward zijn. Blauwe of rode bloeduitstortinkjes zijn verontrustend, maar worden dikwijls voor een van de vlekkenziekten (rode hond, waterpokken, mazelen) aangezien. Uiteindelijk is bij oudere patiënten het hoofd in een kramp naar achteren getrokken, maar jonge kinderen kunnen meningitis hebben zonder nekkramp.

Tweederde van alle gevallen van meningitis wordt veroorzaakt door de meningokokken-bacterie. In Nederland veroorzaken vooral de B- en C-vorm daarvan ziekte. Tegen meningokokken-B ontwikkelt het RIVM momenteel een vaccin. Rümke: “Dat zal op zijn vroegst over vijf jaar beschikbaar zijn. Als we zover zijn kunnen we misschien zeggen dat meningitis grotendeels zal verdwijnen.”