Gemoed van zeiler lijdt onder dichte mist en windstilte

ROTTERDAM, 3 MAART. Hij is bijna van de landkaart, maar nog altijd in de race. Henk de Velde is maandag de Australische Macquarie eilanden ten zuiden van Nieuw-Zeeland gepasseerd en zeilt nu richting Kaap Hoorn. Hij bevond zich gisteren op 57 graden zuiderbreedte en 174 graden oosterlengte. Na 74 dagen vertoont zijn catamaran De Zeeman relatief weinig slijtage. Het materiaal is goed, het lichaam in orde. De gemoedstoestand van de Nederlandse solo-zeiler heeft nog het meest te lijden tijdens zijn race rond de wereld.

De Velde zeilt minder hard dan gepland en ergert zich aan het gebrek aan wind. Ook de potdichte mist van vorige week was niet bevordelijk voor zijn humeur. Het schema van honderd dagen (240 mijl per dag) is inmiddels achterhaald. En het record van de Fransman Lamazou, die na 109 dagen weer thuis was, lijkt ook onbereikbaar. Een perfecte voorbereiding valt in duigen wanneer de weergoden niet meewerken.

Via Radio Scheveningen klinkt De Velde helder en redelijk opgewekt. “Mijn humeur is heel wisselvallig. De mist is nu opgetrokken, ik heb meer wind, al komt die helaas uit het oosten. Bij elkaar heb ik al 14 dagen windstil weer gehad. Ongelofelijk. Ik lig 12 dagen achter op mijn schema, maar ik kan niet ontevreden zijn. De Zeeman houdt zich fantastisch. Kleine ongemakken, geen schade aan vitale onderdelen.” Van een kapotte zeerailing ligt De Velde niet wakker.

De passage Nieuw Zeeland is meer dan een geografische mijlpaal. De Velde is nu ruim over de helft. Bovendien moest hij drie jaar geleden met zijn catamaran Alisun wegens materiaalpech het havenplaatsje Bluff aandoen. “Ik heb nu gezwaaid naar Bluff.” Een overwinning op zichzelf. Hij kan dit psychologische effect goed gebruiken, nu de wind het zo heeft laten afweten. Bij stormachtig weer heeft een solo-zeiler het domweg te druk om veel te mijmeren. “Ik ga voorop de boeg staan en zing het Wilhelmus. Als niemand het voor mij zingt, zing ik het zelf maar.” Wel was de eenzame zeiler bij de Vijf Uur Show rechtstreeks getuige van een lied, speciaal voor hem geschreven. De familie-band De Vormers zong in de studio een canavalesque smartlap met opbeurende rijmelarij als: Voor ons geen souvenir, Jij bent de beste marinier.

Een schrale troost voor zeemandsleed. De teleurstelling, misschien wel schaamte, dat de droom van honderd dagen niet zal uitkomen, moet hij zien te verwerken. Lamazou zeilde zijn recordrace met een monohull: een jacht met één romp. De Zeeman kan de eerste multihull worden, die met één schipper aan boord de wereld rondvaart.

Kaap Hoorn is letterlijk een lastige klip. Het resterende traject richting Bretagne baart de ervaren wedstrijdzeiler minder zorgen. Zonnebaden temidden van rondspartelende dolfijnen. “Vorige week vreesde ik even het ergste. Ik hoorde een vreemd geluid aan boord. Dacht in eerste instantie aan mensen, hoe onvoorstelbaar ook. Toen ontdekte ik een walvis naast de boot. Ik schrok me rot, maar het was gelukkig een kleintje. Een meter of zeven. Hij schuurde zich met zijn rug tegen de romp van het schip.” Het blijft oppassen voor de man die een steeds zuidelijker koers vaart om het Zuidamerikaanse continent te ronden. Het topje van de ijsberg kan hij met het blote oog waarnemen. Onder water zijn ijsbergen des te verraderlijker.

Henk de Velde heeft onderweg vernomen dat twee andere, na hem gestarte multihulls de strijd hebben moeten staken. De trimaran van de Fransman Olivier de Kersauson en de catamaran van zijn Nieuwzeelandse rivaal Peter Blake liepen onherstelbare schade op bij Kaap de Goede Hoop. Hun bijna 30-meter lange racemonsters liepen stuk op zogenaamde growlers. Dit zijn afgebroken delen van een ijsberg. Het tweetal zeilde, met bemanning, om de zogenaamde Jules Verne-trofee. De prijs voor het schip dat binnen tachtig dagen de wereld rondvaart.

De veel kleinere Zeeman (18 meter) zeilt minder snel, maar geeft zich nog lang niet over. Voor De Velde een morele opkikker. Het gaat immers niet alleen om de snelste tijd, zoals vooral Franse coureurs de la mère hun strijd opvatten. Je kunt ook te veel risico's nemen, meent de geboren Kampenaar. Henk de Velde was in de jaren zeventig kapitein op de grote vaart. Hij is een zeeman, geen kamikaze.