Bloedbad na val Bosnische stad Cerska

ZAGREB, 3 MAART. Cerska, een van de moslim-enclaves in Oost-Bosnië die al maanden door de Serviërs worden belegerd, is volgens onbevestigde berichten gevallen.

Radio-amateurs en VN-woordvoerders hebben melding gemaakt van een bloedbad waarbij de Serviërs honderden moslims zouden hebben gedood en duizenden op de vlucht hebben gedreven.

Cerska was in de nacht van zondag op maandag nog het doelwit van de eerste Amerikaanse voedseldroppings - een hulpactie overigens die volgens de Amerikaanse minister van defensie Aspin mogelijk tijdelijk wordt gestaakt omdat er nu meer hulpkonvooien over de weg mogelijk zijn.

De enclave van Cerska bestaat uit een stad, omringd door een aantal dorpen, waar 20.000 tot 30.000 moslims hun toevlucht hadden gezocht. De enclave werd al sinds april vorig jaar door de Serviërs belegerd. Vanuit de enclave is de afgelopen maanden een aanvankelijk succesvolle guerrilla tegen de door Serviërs veroverde omgeving gevoerd.

Onbevestigde berichten maakten gisteren melding van de Servische verovering van de meeste dorpen rond Cerska en van het stadje zelf - al beweert de Bosnische regering een deel van Cerska nog in handen te hebben. Radio-amateurs meldden dat Servische tanks en soldaten zich in Cerska zelf bevonden en dat er op grote schaal werd gemoord en geplunderd. Tien tot twaalf dorpen rond Cerska waren in brand gestoken en overal lagen doden en gewonden - mannen, maar ook vrouwen en kinderen - op straat. De bevolking zou massaal door de besneeuwde bergen op de vlucht zijn geslagen, onderweg bestookt met Servisch artillerievuur. Alleen al bij de gevechten om Cerska zijn volgens de Bosnische vice-president Ejup Ganic zevenhonderd mensen gedood.

Een VN-woordvoerder in Belgrado zei dat de situatie in de enclave “zeer, zeer kritiek en wanhopig is” en dat “de mensen in Cerska smeken om levend doorgelaten te worden”.

“Zelfs al is maar een paar procent waar van de berichten, dan nog is de situatie er duidelijk dramatisch”, aldus een woordvoerder van de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR in Zagreb, Manoel De Almeida e Silva. De UNHCR wilde gisteren gehoor geven aan een dringend verzoek uit Cerska om 1500 gewonden uit het stadje te evacueren. Het UNHCR-hulpkonvooi kreeg echter van de Serviërs geen toestemming naar Cerska te reizen.

Pag 5: Serviërs maken hulp Cerska afhankelijk van "etnische zuivering'

Volgens de VN-woordvoerder stelde de commandant van het Bosnisch-Servische leger, Ratko Mladic, als voorwaarde voor het doorlaten van een hulpkonvooi dat de moslim-eenheden in Cerska zich onvoorwaardelijk overgeven en de gehele bevolking van de enclave wordt geëvacueerd. Beide voorwaarden zijn voor de UNHCR onaanvaardbaar, omdat aan humanitaire hulp geen militaire of politieke voorwaarden verbonden mogen worden. De UNHCR probeert de leider van de Bosnische Serviërs, Radovan Karadzic, die zich in New York bevindt, over te halen Mladic opdracht te geven de UNHCR tot Cerska toe te laten.

Volgens het Kroatische persbureau HINA zijn 20.000 mensen uit Cerska op weg naar een andere enclave, Konjevic Polje. Boven deze enclave hebben Amerikaanse vliegtuigen vannacht hulp afgeworpen. Het was de derde hulpoperatie door de lucht. De UNHCR heeft inmiddels besloten om opnieuw, vanuit Belgrado, een konvooi over de weg naar Cerska te laten vertrekken.

Inmiddels maakt de UNHCR melding van een nieuwe stroom niet-Servische vluchtelingen uit Noord- en West-Bosnië. Britse VN-troepen zijn door de Serviërs gewaarschuwd dat een dezer dagen vierduizend moslims in de stad Turbe te voet de frontlijn zullen oversteken. Het gaat om inwoners van dorpen die door de Serviërs zijn veroverd en die in het kader van de "etnische zuivering' op de vlucht worden gedreven.

De derde Amerikaanse hulpverleningsoperatie door de lucht concentreerde zich gisteren op Konjevic Polje en Bratunac. De Amerikanen hebben inmiddels toegegeven dat slechts een klein deel van de afgeworpen voedselpakketten bij de eerste twee missies op de bedoelde plek is neergekomen. In de buurt van Zepa, doelwit van de tweede operatie, zijn maar twee van de rond dertig afgeworpen voedselpakketten door de moslims gevonden. Het persbureau van de Bosnische Serviërs, SRNA, meldde gisteren dat een Servische boer in Budj een voedselpakket op zijn erf vond; het was dertig kilometer van het beoogde doel, Zepa, terechtgekomen.

Rusland heeft gisteren laten weten aan de hulpacties door de lucht deel te willen nemen. Minister van buitenlandse zaken Kozyrev zei te verwachten dat Russische vliegtuigen vanaf NAVO-bases hulpvluchten op Bosnië zouden mogen uitvoeren. Het Russische aanbod is door de Amerikaanse president Clinton in een verklaring verwelkomd als “een veelbetekenende stimulans” voor de pogingen van de internationale gemeenschap, de nood in Bosnië te lenigen.

De Joegoslaven hebben gisteren de blokkade van de Donau bij de IJzeren Poort, aan de grens met Roemenië, opgeheven. Ze legden vorige week een “ketting” van duwbakken over de Donau, als teken van protest tegen de Roemeense weigering, een Joegoslavisch konvooi door te laten. De Roemenen hielden het konvooi tegen in het kader van de naleving van de VN-sancties tegen Joegoslavië.