Rapport Sociale Verzekeringsraad: Vaker controle premieplicht

DEN HAAG, 2 MAART. Werkgevers moeten vaker worden gecontroleerd om fraude op te sporen. De huidige frequentie is te gering en te voorspelbaar en “er wordt te weinig op de werkplek en buiten de kantooruren gecontroleerd”. Tot deze conclusie komt de Sociale Verzekeringsraad (SVR) in het rapport "Een kwestie van aanpakken' dat vanmorgen is gepubliceerd.

Het streven van de Belastingdienst en de bedrijfsverenigingen - de uitvoeringsinstanties van de werknemersverzekeringen - om werkgevers eens per vijf jaar te controleren is “niet effectief” om fraude te signaleren. In 1991 controleerde de Belastingdienst één keer in de 7,7 jaar jaar de boeken bij een onderneming. De werkgeversfraude met belastingen en sociale premies kan met het huidige wettelijk instrumentarium “meer dan voldoende worden aangepakt”, zei SVR-onderzoeker Houwen tijdens de persconferentie. Hoeveel geld met de fraude is gemoeid, is niet berekend door de SVR.

Door capaciteitsproblemen bij het strafrechtelijk apparaat blijven fraudezaken vaak liggen. Aan de bestrijding van fraude door werkgevers wordt in het algemeen een lagere priorioteit gegeven dan aan ander delicten, meent de SVR. De SVR houdt toezicht op de instanties die sociale uitkeringen verstrekken.

De raad pleit voor meer branche-gerichte controles in risicovolle sectoren (als voorbeeld noemt de SVR de bouw, de tuinbouw, en confectie) en direct beboeten (het zogenoemde lik-op-stuk-beleid). Hierdoor wordt het voor een werkgever minder lonend om gebruik te maken van zwartwerkers. De effectiviteit van de gerichte controles zou volgens de ondervraagde experts toenemen als er een zogenoemde pasjesregeling zou bestaan, waarbij iedere werknemers zich op de werkplek zou kunnen identificeren. De regeringsfracties van CDA en PvdA vinden dat er een identificatieplicht moet komen voor werknemers.

“De aanbevelingen van de SVR beschouwen we als een steuntje in de rug”, zegt een woordvoerder van Financiën in een reactie. Door de herstructuring van de Belastingdienst kan de controle en fraudebestrijding intensiever worden. Het accent komt daarbij te liggen bij de branche-gerichte onderzoeken.

Uit een ander SVR-onderzoek dat vanmorgen werd gepubliceerd blijkt dat het grensoverschrijden misbruik van de sociale zekerheid “veel moeilijker” is aan te pakken dan het "binnenlands' misbruik. Niet alleen in het buitenland wonende Nederlanders maar ook buitenlandse bedrijven die in Nederland actief zijn weten de Belastingdienst en bedrijfsverenigingen “handig te ontlopen”, aldus SVR-onderzoeker De la Combé. Hoeveel geld daarmee is gemoeid is nauwelijks vast te stellen.

Uit het onderzoek blijkt dat vooral Britse bedrijven de Nederlandse fiscus en sociale fondsen benadelen door voor hun personeel dat in Nederland werkt geen belasting en premies af te dragen.