Precisie droppings betwijfeld

ROTTERDAM, 2 MAART. Amerikaanse luchtmachtwoordvoerders houden vol dat de voedseldroppings boven voormalig Joegoslavië redelijk succesvol zijn, maar onafhankelijke waarnemers twijfelen daar sterk aan. Erg waarschijnlijk is het niet als de voedselpakketten inderdaad vanaf drie kilometer hoogte worden afgeworpen.

De daalsnelheid van de pakketten, die elk zo'n 700 kilo wegen en aan twee of drie parachutes naar beneden komen, is volgens Amerikaanse opgave 24 voet (7,3 meter) per seconde. Dat betekent dat ze de grond raken met een snelheid van ongeveer 26 kilometer per uur (een hogere snelheid verdragen ze niet) maar ook dat ze zo'n zeven minuten in de lucht zijn.

Dat stelt ze geruime tijd bloot aan de inwerking van "hoogtewinden' waarvan men de grootte niet kent en ook nauwelijks kennen kan. Normaal gesproken leert men het windpatroon op grote hoogte kennen van de radiosondes die vier keer per etmaal door nationale meteorologische instituten worden opgelaten. Van deze activiteit is in voormalig Joegoslavië geen sprake meer, zegt een woordvoerder van het KNMI. “Joegoslavië is meteorologisch gezien een blinde vlek geworden”.

De dichtstbijzijnde plaatsen vanwaar radiosondes worden opgelaten zijn Udine (bij Triëst), Budapest en Sofia. Te ver weg om betrouwbare informatie te verschaffen. Satellieten zouden alleen windsnelheden kunnen meten als ze boven zee vliegen (en het golfpatroon kunnen gebruiken). Waarnemingen boven de Adriatische Zee zouden dus van enig nut zijn. Boven land kan alleen de wolkbeweging een ruwe indruk van de hoogtewinden geven. Dan moeten er wel wolken zijn.

“Een paar punten afwijking op de schaal van Beaufort en de voedselpakketten landen honderden, zoniet duizenden meters van hun doel”, aldus commodore vlieger b.d. S.A. Netto, die nog vorig jaar actief diende in West-Duitsland. “Het beste zou zijn als VN-militairen het noodzakelijke meteorologische werk verichtten.” Netto sluit niet uit dat de Amerikanen op den duur lager dan drie kilometer gaan vliegen (de standaard-hoogte voor droppings is 300 meter), maar heeft begrip voor de huidige hoogte.

“Met drie kilometer blijf je buiten het bereik van onverantwoordelijke gekken die met een mitrailleur op een vliegtuig gaan schieten. Het middelbaar luchtafweergeschut van het kaliber 57 en 88 millimeter, dat de hoogte wèl haalt, staat waarschijnlijk nog onder controle van officieren waarvan een redelijke discipline is te verwachten.” Hetzelfde geldt voor de diverse Russische SAM-raketten waarmee het oude Joegoslavische leger was uitgerust, in het bijzonder de goed mobiele SA-3 en SA-6 systemen uit de jaren zestig. Die halen een hoogte van meer dan tien kilometer en zijn vooral effectief tegen vliegtuigen die tussen 1.500 en 3.000 meter hoog vliegen. De langzame Hercules-transportvliegtuigen zouden een makkelijk doelwit zijn.