"Mag ik van u de lijst van instituten voor euthanasie?'

ROTTERDAM, 2 MAART. Bij bijna alle Nederlandse ambassades in Europa informeren particulieren naar de mogelijkheden om euthanasie in Nederland te laten plegen. Van massale belangstelling is evenwel geen sprake. Dat zeggen desgevraagd woordvoerders van Nederlandse vertegenwoordigingen in Europese hoofdsteden.

De SGP'ers Van Dis en Van der Vlies hebben gisteren in schriftelijke vragen aan de ministers Kooijmans (buitenlandse zaken) en Hirsch Ballin (justitie) en staatssecretaris Simons (volksgezondheid) gezegd te vrezen voor "euthanasie-toerisme' nu de Tweede Kamer onlangs akkoord is gegaan met een wetvoorstel dat erop neerkomt dat euthanasie is toegestaan mits artsen aan een aantal zorgvuldigheidseisen hebben voldaan. De SGP baseert haar angst op een bericht in deze krant waarin stond dat bij de Nederlandse ambassade in Rome een tiental telefoontjes is binnengekomen van mensen die informatie vroegen om in Nederland euthanasie te laten plegen.

Op de ambassade in Bonn heeft men de afgelopen weken vijftien brieven ontvangen van particulieren die naar de exacte inhoud van de euthanasieregeling informeren. “De brieven zijn neutraal van toon. Het zijn mensen die persoonlijk geïntrigeerd zijn door deze materie en de uitdagingen voor de moderne samenleving”, zegt een woordvoerder van de ambasade in Duitsland. Uit de brieven valt niet op te maken of de mensen er zelf naar verlangen euthanasie in Nederland te laten uitvoeren.

Op de diplomatieke vertegenwoordiging in Madrid zegt men al maandenlang verzoeken van belangstellenden te krijgen om euthanasie in Nederland te laten uitvoeren. “We hebben een keer zelfs iemand persoonlijk ontvangen. Dat is nogal tragisch als je dan moet uitleggen dat euthanasie niet zomaar in Nederland mogelijk is”, zegt een woordvoerder.

In Spanje zijn veel telefoontjes binnengekomen, maar het aantal is recent niet drastisch toegenomen. “Ik ga volgende week naar Nederland, mag ik van u de lijst van euthanasie-instituten?”, of: “Waar kan ik met mijn dochter naar toe want die is geschift?” zijn vragen die de Nederlandse ambassade in Spanje kreeg te verwerken. “Gelukkig hebben we een folder van WVC om mensen uit de droom te helpen”.

Op de ambassade in Parijs is één telefoontje van “een droevig iemand” binnengekomen die dacht in Nederland “een ziekenhuis te kunnen binnenstappen om euthanasie te vragen”. De woordvoerder in Frankrijk denkt evenwel dat de belangstelling van particulieren gering is omdat de berichtgeving er relatief “zeer genuanceerd en zorgvuldig” was.

Ook in Kopenhagen is de ambassade gebeld door mensen die “problemen hebben met een oude, zieke moeder”. In Denemarken was de berichtgeving sterk negatief, zegt een woordvoerster. De ambassade mist ook node het gebruikelijke Engelstalige persbericht van het Nederlandse ministerie van justitie waarmee de nationale pers kan worden geïnformeerd. Dat persbericht komt over een paar weken, zo heeft de ambassade begrepen.

Op sommige ambassades worden belangstellenden doorverwezen naar de Vereniging voor Vrijwillige Euthanasie. Mevrouw drs. A. Jannink Kappelle van de vereniging in Amsterdam zegt dat buitenlandse aanvragen altijd worden afgewezen. De vereniging krijgt het hele jaar door wel aanvragen uit het buitenland en heeft geconstateerd dat er nu “niet meer bellers dan anders zijn”.

“Het antwoord is altijd nee”, aldus mevrouw Jannink. Wel is de vereniging bereid om “hoogstens” met de mensen te praten en hen te wijzen op de lange, “soms maanden” durende, procedure. Mensen zouden hier huisvesting moeten vinden en een vertrouwensrelatie met een arts moeten opbouwen die hen moet begeleiden. De patiënt moet overgedragen worden van een buitenlandse arts naar een Nederlandse. De vereniging zegt “nooit een contact met een arts te zullen leggen voor iemand die uit het buitenland met dit verzoek komt”.