Het initiatief voor de nieuwe samenwerking van de ...

Het initiatief voor de nieuwe samenwerking van de Oosteuropese republieken op energiegebied bewijst dat het door de Nederlandse premier Lubbers in gang gezette proces voor investeringen van Westerse oliemaatschappijen in midden- en Oost-Europa nog onvoldoende succes heeft. Een aantal olieconcerns heeft weliswaar initiatieven genomen voor olie- en gaswinning in het gebied, maar een doorbraak met investeringen is nog niet bereikt omdat de GOS-landen nog niet over wetgeving beschikken die de Westerse bedrijven voldoende bescherming kan bieden.

Het plan-Lubbers, dat eind 1991 leidde tot het Energie Handvest leidde, dat in Den Haag door 48 landen werd ondertekend, beoogt juridische en commerciële voorwaarden te scheppen voor Westerse ondernemingen. Maar oliemaatschappijen en banken eisen meer zekerheden en bescherming van hun investeringen tegen mogelijke politieke veranderingen zoals nationalisaties.

Zou de Raad van staten voor olie en gas zich ontwikkelen in een kartel-achtige aanpak, zoals de Organisatie van olie exporterende landen (Opec) kent, dan zou dit in strijd zijn met de bepalingen van het Energie Handvest. Daarin is namelijk voorzien in een vrije handel en export van energie, kapitaal, goederen en vrije prijsvorming op basis van de wereldhandel.