GOS-landen willen eigen militair pact

MOSKOU, 2 MAART. Vijf deelrepublieken van het Gemenebest van Onafhankelijke Staten (GOS) willen een militair pact met Rusland sluiten. Rusland, Kazachstan, Oezbekistan, Kirgizië, Tadzjikistan en Armenië willen hun onderlinge veiligheid regelen via een structuur die is afgekeken van de NAVO. Volgens maarschalk Jevgeni Sjaposjnikov, de opperbevelhebber van de GOS-strijdkrachten, biedt het huidige militaire bestel van het Gemenebest onvoldoende garanties om de belangen van de zes staten te waarborgen.

Sjaposjnikov sprak gisteren in Moskou met de ministers van defensie van de zes landen. De Oekraïne, Turkmenistan, Azerbajdzjan en Moldavië hadden verstek laten gaan. Volgens Sjaposjnikov is afgesproken dat er een voorstel zal worden uitgewerkt om de strijdkrachten van de zes landen politiek en militair te integreren. Zo moet er een "raad van collectieve veiligheid' worden opgericht, waarin de ministers van defensie en buitenlandse zaken zitting zullen nemen. De dagelijkse werkzaamheden zullen naar analogie van de NAVO worden gedelegeerd aan een "algemeen secretaris'. In vredestijd zullen de strijdkrachten ondergeschikt zijn aan hun eigen regeringen, in oorlogstijd zullen ze onder centraal bevel moeten opereren. Sjaposjnikov zei dat er geen gevaar is dat Rusland de partners binnen het bondgenootschap domineert - niet althans in vredestijd.

Sjaposjnikov ondersteunde gisteren het plan van president Jeltsin om de VN om “volmachten” te vragen waarmee Rusland de “vrede en stabiliteit op het grondgebied van de voormalige Sovjet-Unie” zou moeten kunnen garanderen. Dit voornemen, door Jeltsin zondag gepresenteerd, is overigens gisteren in de Oekraïne en Georgië slecht ontvangen. De Oekraïense regering diende zelfs een protest in bij de secretaris-generaal van de VN, Boutros-Ghali.