Een "straddle' op bloei en bloed

Beleggers lijken vastbesloten: cyclische aandelen eruit en als een haas in defensieve waarden die het zelfs nog goed doen als overal de vlag halfstok hangt. Dat lijkt een vreemde strategie, want als de beurs over de hele linie flink daalt, lijden de sterke mee. Dus kan men de koop van die aandelen net zo goed uitstellen tot later. Maar zo simpel werkt dat niet in de beurswereld.

Kopers putten moed uit een verwachte rentedaling in Duitsland, die elders gevolgd zal worden. In dat geval stampt de kudde kopers van vastrentende waarden naar aandelen, volgens een bekende beurswijsheid. Daar mag je niet mee spotten, want de beurzen in landen waar de rente recent verder daalde liggen er goed bij. Waarom dat zo is? Om deze vreemde reden. De economie krimpt, de rente daalt om bedrijven en burgers te prikkelen en omdat de inflatie afneemt en de beurs gaat verder omhoog. Zo'n economische barometer moet tijdelijk van slag af zijn!

De aandelenmarkt lijkt net een vliegtuig met twee motoren: een uitgevallen cyclische en een defensieve die op volle toeren draait. Hoe lang blijft zo'n geval in de lucht? Tot de economie aan lijkt te trekken. Duurt dat te lang, dan volgt er een noodlanding? Het feit dat de beurs op peil blijft, in ons land en elders, wijst erop dat grootbeleggers verwachten dat het toestel in de lucht blijft en de zwakkere fondsen weer aan zullen trekken, na verloop van tijd. Ook politici geloven dat.

Tegenover de professionele optimisten staan even deskundige zwartkijkers die al op vele punten gelijk hebben gekregen in de afgelopen jaren, maar dat nog niet vertaald zagen (behalve in Japan) in een heftige of sluipende krach op de beurs. Dat schijnt een soort rapportcijfer voor voorspellers. Alsof sluitingen en ontslagen al niet erg genoeg zijn.

'En nu ter zake. Wat kunnen we doen met die hoogvliegerij?', wil een actieve belegger weten. Nou bij voorbeeld dit: neem winst op de hoogvliegers (aandelen die bijna op een top staan) en koop aandelen die uit de gratie zijn. Zo'n advies gaat tegen de menselijke natuur in. Desondanks blijkt uit de verhalen van succesvolle beleggers dat zij veel verdienden aan die wegwerp aandelen, door ze op het juiste moment (die zeer belangrijke timing) te kopen. Natuurlijk zijn er ook mannen en vrouwen, streng in de leer, die zich al soms tientallen jaren beperken tot kwaliteit en daar stevig op blijven zitten. Ook die verdienden een vermogen. Zo kom je vanzelf op een fraai compromis: koop kwaliteit op opruimingsprijzen na een dip van de beurs.

Wie geen bloeiende aandelen bezit en de bloedende fondsen nu niet durft te kopen, kan een strategie met call- en put-opties overwegen die een dergelijke positie simuleert: een straddle op bloei en bloed. Hoe zit die combinatie in elkaar? Je koopt puts op hoogvliegende en calls op gestrande fondsen in de hoop dat tenminste een van de twee wat op zal leveren binnen korte of lange tijd. Enkele voorbeelden ter verduidelijking; koersen van maandagmiddag en transactiekosten niet vermeld.

Eerst een juli-straddle op Philips en Unilever. Koop de call uitoefenprijs 22,50 Philips (aandeel 21,20) voor 1,70 en de put 200 (aandeel 213,00) voor 1,50. Gaat Unilever een tientje omlaag of Philips een rijksdaalder omhoog, dan speelt deze aankoop quitte. Zeer speculatief, met een vooraf te bepalen gering risico, is de maart-variant van deze straddle. Koop de Philips call maart 22,50 voor 40 cent en de Unilever put 200 voor 40 cent. Donderdag komt Philips met de 1992-jaarcijfers. Vrijdag 19 maart lopen deze opties af. Veel meer kost dezelfde straddle met opties die een paar jaar lopen. Wellicht geeft de kortlopende combinatie, die regelmatig herhaald kan worden (als er van die uitersten voorkomen) en ook aangepast aan nieuwe koersen, meer kans dan de lange waar men jaren aan vast zit en een grotere investering vergen. De korte vragen wèl meer (Teletekst) tijd en reactiesnelheid.

Het juli voorbeeld kan aangevuld worden met de Hoogovens call juli 22,50 (aandeel 21,30) voor 2,10 en de Ahold put 90 (aandeel 96,60) voor 1,80.

Waarom geen straddle op de aandelen-index van de Optiebeurs? Die kent niet de heftige beweging van de aandelen.

Immers gaat Philips naar boven en Unilever naar beneden, dan hoeft de index nauwelijks te bewegen en dan leveren de opties geen winst op.

Het is niet verstandig om deze straddles te schrijven in plaats van te kopen. De geringe eerste opbrengst kan in een dag omslaan in een catastrofaal verlies.