Zwarte balk gevolg van lobby voor breedbeeldtelevisie

Het wordt tijd een luidkeels protest te laten horen over de Zwarte Balk. Het onding, dat tot dusver alleen een onvermijdelijke omlijsting vormde bij de vertoning van Cinemascope-films, dringt nu tevens op in de Nederlandse televisieproduktie. Steeds vaker worden ook tv-beelden die hun oorsprong niet in de bioscoop vonden, bekneld door twee zwarte balken.

Er is een verklaring. In het kantorencomplex van het NOB te Hilversum bevindt zich het hoofdkantoor van een consortium dat tot taak heeft Nederland rijp te maken voor HDTV: breedbeeld-televisie, scherper en panoramischer dan het huidige. De vraag is natuurlijk wat daarvan bij het huidige aanbod van goedkope spelletjes en praatprogramma's precies het grote voordeel is - nu al maken technici zich zorgen over het feit dat al die provisorisch in elkaar getimmerde decortjes in het nieuwe systeem onbarmhartig door de mand zullen vallen. De omroepen, met hun geldzorgen, staan er niet om te springen.

Maar goed, de lobby voor HDTV is gaande. Financieel en facilitair gesteund door Philips, waar men het grootste belang heeft bij de introductie. Ieder die ermee wil experimenteren, kan rekenen op bijstand uit Eindhoven. Het gevolg is dat HDTV voor Hilversum een nieuwe geldbron vormt. Het maken van een programma volgens de HDTV-normen levert, kortom, financieel voordeel op. En dat weegt, vinden de betrokkenen, ruimschoots op tegen het nadeel dat het brede beeld voor de huidige televisie-standaard moet worden verkleind en tussen zwarte balken geplaatst. Zo maakte de VARA al eens een special met Robert Long, zo liet de AVRO de serie Pleidooi produceren en zo zag men woensdag zelfs het Concertgebouworkest onder leiding van Bernard Haitink spelen tussen zwarte balken - alsof het een film van Cecil B. de Mille betrof.

Allemaal met dank aan Philips. Terwijl nog niemand serieus van plan is de innovatie te omarmen en voortaan HDTV als de nieuwe norm te beschouwen, wil menigeen maar al te graag een graantje meepikken uit het experimenten-fonds. Dat is niet alleen opportunistisch, maar werpt ook de vraag op of het legioen der kijkgeldbetalers in de zwarte balken aanleiding kan zien voor een reductie. Een gereduceerde bijdrage voor een gereduceerd beeld, zo gek is die gedachte niet. Of geef ons anders ons volledige beeld terug!