CDA-regie

Het was woensdagochtend, 10 februari, toen op het bureau van CDA-minister De Vries een fax van Lubbers belandde met de concept-weergave van een vraaggesprek dat de premier een dag eerder aan verslaggevers van het NCW-blad De Werkgever had gegeven.

Lubbers wilde van zijn collega en partijgenoot wel eens weten of het ermee door kon wat hij had gezegd over de WAO en arbeidsconflicten en over de noodzaak van de "nullijn' bij CAO-onderhandelingen. “Nul is nodig, nul is genoeg”, zei de minister-president in het pas vorige week gepubliceerde vraaggesprek in het NCW-blad.

De avond van de tiende februari had De Vries een spreekbeurt te verzorgen op een CDA-bijeenkomst in Heiloo, evenals fractieleider Brinkman. Inmiddels op de hoogte van de tekst van het vraaggesprek, koos De Vries zorgvuldig zijn woorden, want hij wenste niet iets anders te melden dan de premier een week later zou doen. Dus zei De Vries: de vakbonden zijn verkeerd bezig, hun looneisen zijn absurd. En Brinkman sprak bondig: “Nul is nodig, nul is genoeg.”

Nul is nodig, nul is genoeg. Het is een gevleugelde uitdrukking geworden. Voorzover na te gaan, was zij voor het eerst te vinden in een interne brief die het NCW op 24 december naar aangesloten organisaties stuurde. Secretaris arbeidsvoorwaarden A. Schoenmaeckers riep de werkgevers daarin op hun nieuwjaarstoespraken zo in te kleden dat de verwachtingen van de werknemers “worden gericht op het adagium: nul is nodig, nul is genoeg”. Op 15 januari zei NCW-voorzitter J.C. Blankert op zijn eerste persconferentie van het nieuwe jaar: “Laat het NCW duidelijk zijn: nul is nodig, nul is genoeg.”

De kreet "bekt' zonder twijfel beter dan de formulering die het kabinet eerder koos in een brief aan de Tweede Kamer op 7 november: “Het uitgangspunt van nominaal gelijkblijvende bruto inkomens in 1993 biedt de beste mogelijkheid om een omslag te bewerkstelligen in de negatieve ontwikkeling van de werkgelegenheid en werkloosheid zonder dat basisvoorzieningen worden aangetast.”

Sindsdien lijkt er sprake van een zorgvuldig geregisseerde actie, waarbij het CDA onverbloemd voor letterlijk dezelfde woorden kiest als de christelijke werkgeversorganisatie. "Nul is nodig, nul is genoeg', klinkt het nu in koor. Tot groot verdriet van die andere grote partner in het Convent van Christelijke-Sociale Organisaties, waarmee het CDA graag mag overleggen: het CNV. (JK)