VRIJHANDEL GOS

Redacteur Ferry Versteeg noemt in NRC Handelsblad van 16 februari mijn stelling dat vrijhandel met Oost-Europa en de GOS-republieken waarschijnlijk verliesgevend is "aantoonbaar onjuist'. Hij verwijst naar het Nederlandse handelsoverschot, dat afgelopen jaar 800 miljoen gulden bedroeg voor de handel met Oost-Europa en het GOS.

Een handelsoverschot toont echter niet of er met winst of met verlies is gehandeld. Het geeft slechts het saldo weer van de waarde van de in- en uitvoer. De winst uit vrijhandel wordt zo bepaald: aan de batenkant staat de nettowinst van de totale in- en uitvoer, inclusief het prijsvoordeel van goedkope importen dat aan de consument toevalt. Daarnaast is er een besparing op sociale lasten mogelijk als de werkgelegenheid in de exportsector mocht stijgen. Aan de kostenkant de sociale uitkeringen voor degenen die als gevolg van goedkope importen hun werk verliezen. Zodra de kosten de baten overtreffen, is vrijhandel verliesgevend.

Actuele cijfers geven dit beeld: uitgaande van de normale winstmarges zijn de totale baten ruwweg te begroten op 1 miljard gulden. Als we ervan uitgaan dat de goedkope importen vooral laaggeschoolde werknemers treffen, dat zij er gemiddeld vier jaar over doen om weer werk te vinden en dat sociale uitkeringen gemiddeld twintigduizend gulden per persoon per jaar kosten, dan betekent dit dat vrijhandel verliesgevend wordt vanaf het moment dat goedkope importen de werkloosheid laten oplopen met meer dan 12.500 personen. Hoogovens beet onlangs het spits af; import uit Oost-Europa is een belangrijke oorzaak van het aangekondigde verlies van 2300 arbeidsplaatsen. Een groter handelsvolume vergroot weliswaar de baten, maar ook de werkloosheid en dus ook de kosten.

Door de grenzen van de EG niettemin open te zetten voor goedkope importen, een ecotax te heffen en met behulp daarvan de kredietverzekering te hervatten, snijdt het mes aan twee kanten. Het werkgelegenheidsverlies in West-Europa wordt verzacht en de eigen economie gestimuleerd. Tegelijkertijd kunnen de beschikbaar komende handelskredieten de omschakeling in het voormalige Oostblok aanzienlijk sneller en schoner doen verlopen.